Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad"

Lleihawyd o 1,020 beit ,  blwyddyn yn ôl
tacluso a chyfieithu cyfeiriadau
(tacluso a chyfieithu cyfeiriadau)
| coords = <!-- Coordinates of location using a co-ordinates template -->
| leader_title = President
| leader_name = {{flagicon|SCO}} Y Fonheddig Louise Martin<ref name="cgf-about">{{Cite web|url=https://thecgf.com/about|title=The Commonwealth Games Federation {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref>
| leader_title2 = Vice Presidents
| leader_name2 = {{flagicon|CAN}} Bruce Robertson<ref>{{Cite web|url=https://thecgf.com/about/executive-board|title=CGF Executive Board {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref><br />{{flagicon|WAL}} Chris Jenkins<ref>{{Cite web|url=https://thecgf.com/about/executive-board|title=CGF Executive Board {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref><br /> {{flagicon|NZL}} Kereyn Smith<ref>{{Cite web|url=https://thecgf.com/about/executive-board|title=CGF Executive Board {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}</ref>
| leader_name3 = {{Flagicon image|Personal flag of Queen Elizabeth II (rectangular).svg|size=23px}} [[Elizabeth II|Queen Elizabeth II]]<ref>{{Cite web|urlname=https://thecgf.com/"cgf-about|title=The Commonwealth Games Federation {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}<"/ref>
| leader_title3 = Patron
| leader_title4 = Vice-Patron
| leader_name4 = {{flagicon|UK}} [[Y Tywysog Edward, Iarll Wessex]]<ref>{{Cite web|urlname=https://thecgf.com/"cgf-about|title=The Commonwealth Games Federation {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}<"/ref>
| key_people =
| main_organ = <!-- gral. assembly, board of directors, etc -->
| former name =
}}
'''Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad''' (Saesneg: ''Commonwealth Games Federation'', CGF) yw'r sefydliad rhyngwladol sy'n gyfrifol am gyfarwyddo a rheoli [[Gemau'r Gymanwlad]], a dyma'r awdurdod uchaf mewn materion sy'n ymwneud â'r Gemau.<ref>{{citarcite web|url=http://www.thecgf.com/about/role.asp|titulotitle=The role of CGF|data=|acessodataaccess-date=4 de Agosto deEbrill 2016|obra=|publicadopublisher=Federação dos Jogos da Commonwealth|ultimo=|primeiro=|lingualanguage=en|arquivourlarchiveurl=https://web.archive.org/web/20160406174901/http://www.thecgf.com/about/role.asp|arquivodataarchivedate=6 de Abril deEbrill 2016}}</ref> Lleolir pencadlys y Gemau yn Llundain.<ref>{{Cite web|urlname=https://thecgf.com/"cgf-about|title=The Commonwealth Games Federation {{!}} Commonwealth Games Federation|website=thecgf.com|language=en|access-date=2020-01-29}}<"/ref>
 
==Hanes==
[[File:Commonwealth Games Opening Ceremony - Brisbane 1982.jpg|thumb|de|300px|Seremoni Agoriadol Gemau - [[Brisbane]] 1982]]
Gan adeiladu ar lwyddiant Gemau’r Ymerodraeth Brydeinig gyntaf yn Hamilton, Canada, cyfarfu cynrychiolwyr Prydain a’i threfedigaethau a’i thiriogaethau y dylid cynnal y Gemau, yn debyg i’r [[Gemau Olympaidd yr Haf|Gemau Olympaidd]], bob pedair blynedd a phe bai endid cymwys yn cael ei ffurfio. Ar ôl [[Gemau Olympaidd yr Haf 1932]], penderfynwyd greu ''Ffederasiwn Gemau'r Ymerodraeth Brydeinig'', a fyddai'n gyfrifol am drefnu'r digwyddiad.<ref>{{citarcite web|url=https://web.archive.org/web/20160322230249/http://www.commonwealthgames98.com/history/his.html|titulotitle=History of the Commonwealth Games|datapublisher=|acessodata=|obra=|publicado=[[Jogos da CommonwealthGemau'r deGymanwlad 1998]]|ultimo=|primeiro=|lingualanguage=en|arquivourlarchiveurl=https://web.archive.org/web/20160322230249/http://www.commonwealthgames98.com/history/his.html|arquivodataarchivedate=22 de Março deMawrth 2016}}</ref> Newidiodd enw'r ffederasiwn ym 1952 i ''Ffederasiwn Gemau Prydain a'r Gymanwlad'', gan fabwysiadu enw newydd ym 1966 ''Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad Brydeinig''. Dim ond ym 1974, yn [[Seland Newydd]], y sefydlwyd yr enw cyfredol, ''Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad''.
 
==Sefydliad==
[[File:Commonwealth Games Federation Honorary Legal Advisor Shri Sharad Rao hands the Queen&#039;s Baton 2010 Delhi over to Ansley Constance the Member for the National Assembly from La Digue Island on January 05, 2010.jpg|thumb|Cyflwyno "Baton y Frenhines" Gemau Dehli 2010 i aelod o Gynulliad Cenedlaethol Ynys [[La Digue]], [[Seychelles]], 5 Ionawr 2010]]
Cynulliad Cyffredinol a bwrdd gweithredol sy'n cadeirio'r ffederasiwn.<ref>{{citarcite web|url=http://www.thecgf.com/about/constitution.pdf|titulotitle=CGF Constitution * Regulations * Code of Conduct|datadate=Julho deGorffennaf 2014|acessodataaccess-date=4 de Agosto deAwst 2016|obra=|publicadopublisher=Federação dos Jogos da Commonewealth|ultimo=|primeiro=|paginaspage=7, 8|lingualanguage=en|arquivourlarchiveurl=https://web.archive.org/web/20160303201059/http://www.thecgf.com/about/constitution.pdf|arquivodataarchivedate=3 de Março deMawrth 2016}}</ref> Y corff cyntaf yw llywodraethwr uchaf y CGF sydd â'r pŵer i bleidleisio ar benderfyniadau, gan gynnwys ethol y dinasoedd cynnal ar gyfer y Gemau. Mae ganddo o leiaf dri chynrychiolydd o Gymdeithas Gemau'r Gymanwlad (CGA) o bob aelod / tiriogaeth; yr is-noddwr, yr is-lywyddion ac aelodau'r bwrdd gweithredol. Llywydd y CGF sy'n cadeirio'r sesiynau GA. Mae gan bob CGA bleidlais, yn wahanol i weddill yr aelodau, o gynrychiolwyr Pwyllgor Trefnu gemau a'r arsylwyr gwahoddedig, sy'n gallu rhoi barn ond heb bleidleisio.
 
Ar y llaw arall, mae'r bwrdd gweithredol yn cynrychioli Cymdeithas Gemau'r Gymanwlad sy'n rhan o'r AG, ac yn gallu gweithredu ar ran y ffederasiwn sy'n trefnu'r Gemau. Mae'n cynnwys is-noddwr sy'n llywydd, chwe asiant CGF a chwe is-lywydd sy'n cynrychioli ac yn gyfrifol yn chwe rhanbarth Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad (Affrica, America, Asia, Caribïaidd, Ewrop ac Ynysoedd y De). Gellir ethol neu benodi aelodau, ond etholir yr is-fos gan y Cynulliad Cyffredinol ac fel rheol gallant aros yn y swydd am oes.<ref>{{citarcite web|url=http://www.thecgf.com/about/constitution.pdf|titulotitle=CGF Constitution * Regulations * Code of Conduct|datadate=Julho deGorffennaf 2014|acessodataaccess-date=4 de Agosto deAwst 2016|obra=|publicadopublisher=Federação dos Jogos da Commonwealth|ultimo=|primeiro=|paginapages=8, 9, 10, 11|lingualanguage=en|arquivourlarchiveurl=https://web.archive.org/web/20160303201059/http://www.thecgf.com/about/constitution.pdf|arquivodataarchivedate=3 de Março deMawrth 2016}}</ref>
 
==Arweinyddiaeth==
Mae Llywydd Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad yn gyfrifol am arwain y bwrdd gweithredol a'r Cynulliad Cyffredinol. Mae'r corff hwn yn ethol ymgeisydd ar gyfer y swydd yn y flwyddyn yn dilyn Gemau'r Gymanwlad ac yn cyfarwyddo'r broses o ddewis eu pencadlys. Ymhlith dyletswyddau eraill yr Arlywydd mae: gwahodd Pennaeth Cymanwlad Prydain i ddatganiadau agoriadol a chau y Gemau; a goruchwylio paratoadau ar gyfer digwyddiadau sydd i ddod.
 
Yn y gorffennol, cyn [[Gemau'r Gymanwlad 1998]], dim ond rôl seremonïol oedd gan yr Arlywydd ac ers hynny mae wedi ymgymryd â rôl prif arweinydd Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad, gan fod ganddo swyddogaethau tebyg i lywydd y Pwyllgor Olympaidd Rhyngwladol. Yr arlywydd presennol yw Louise Martin o'r [[Alban]], hi yw'r fenyw gyntaf i ddal y swydd.<ref>{{citarcite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2015/09/02/new-cgf-president-elected/|titulotitle=Tunku Imran loses Commonwealth Games top post|datadate=2 de Setembro deMedi 2014|acessodataaccess-date=4 de Agosto deAwst 2016|obra=|publicadopublisher=The Star|lingualanguage=en|arquivourlarchiveurl=http://archive.is/Vlua5|arquivodataarchivedate=4 de Agosto deAwst 2016}}</ref>
 
==Llywyddion==
* 1930-1938: Syr James Leigh-Wood <ref>{{citacite web|url=http://www.thecgf.com/games/cgf_heads.asp|titolotitle=The Story of the Commonwealth Games|lingualanguage=en|sitowebsite=thecgf.com|editorepublisher=Commonwealth Games Federation|accessoaccess-date=9 aprileEbrill 2017|urlmortourl-status=dead|urlarchivioarchiveurl=https://web.archive.org/web/20170416044550/http://thecgf.com/games/cgf_heads.asp|dataarchivioarchivedate=16 Ebrill 2017}}</ref>
* 1950-1966: Arthur Porritt [[Lloegr]]
* 1968-1982: Syr Alexander Ross [[Seland Newydd]]