Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Crug crwn"

Lleihawyd o 12 beit ,  2 fis yn ôl
cyfeiriad at GPC
B (→‎top: clean up, replaced: 14eg ganrif → 14g using AWB)
(cyfeiriad at GPC)
Mae'r [[carnedd gron|garnedd gron]] yn wahanol i grug crwn. Cerrig yn unig yw carnedd - treuliwyd y pridd gan amser.
 
Pan fo siambr neu gell o fewn y crug i ddal y corff yna gelwir y crug yn [[siambr gladdu]]. Pan fo'r glaw a'r gwynt wedi'i herydu yna caiff ei disgrifio fel [[carnedd]]. Yng [[Pedair Cainc y Mabinogi|Nghainc Gyntaf y Mabinogi]] (testun ''[[Llyfr Gwyn Rhydderch]]'', 14g) ceir hanes [[Pwyll]] yn gweld [[Rhiannon]]: "Ac yna... yn eistedd ar ben crug, y wreic teccaf or a welsei eiroet." <ref>''[[Geiriadur Prifysgol{{dyf Cymru]]'',GPC Cyfrol|gair=crug 1,|dyddiadcyrchiad=19 tudalenIonawr 613.2021}}</ref>
 
Fe gychwynwyd eu codi tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd [[Oes yr Efydd]] (tua 600 C.C.CC). Codwyd y rhan fwyaf, fodd bynnag yn y cyfnod 2400 - 1500 C.CCC.<ref>[http://www.eng-h.gov.uk/mpp/mcd/jump3top.htm English Heritage]</ref>
 
==Y crugiau crynion mwyaf==
===O ran diamedr===
* [[Crug y Bryncws]], Llandudoch, Sir Benfro: 50 [[metr]] wrth 3.4 [[metr]]
* [[Maes Mochnant Isaf‎Isaf]], Powys: 40 metr mewn diamedr.
* [[Crug Hafod y Bwlch]], Wrecsam: 40 metr mewn diamedr a 2.8m o uchder.
* [[Crug Cefn Coch]], Llanfair Dyffryn Clwyd: diamedr o 40m a dwy ffos yn ei amgylchynnu.