Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Darius I, brenin Persia"

Lleihawyd o 43 beit ,  9 mis yn ôl
dim crynodeb golygu
B (→‎top: clean up)
{{Person
{{angen ffynonellau}}
| fetchwikidata=ALL
[[Delwedd:Darius-Vase.jpg|bawd|220px|Darius ar grochenwaith Groegaidd]]
| onlysourced=no
| suppressfields= cenedl dinasyddiaeth
| dateformat = dmy
|}}
 
Pedwerydd brenin [[Ymerodraeth Persia]] oedd '''Darius I''', [[Perseg]]: داریوش , [[Hen Roeg]]: {{Hen Roeg|Δαρεῖος}}, ''Dareios'' (c. 549 CC - 486 CC). Mae'n fwyaf adnabyddus fel y brenin a arweiniodd ymgyrch gyntaf y Persiaid yn erbyn y Groegiaid.
 
Roedd Darius, oedd yn fab i [[Hystaspes]], yn wreiddiol yn swyddog ym myddin [[Cambyses II, brenin Persia|Cambyses II]], a bu'n ymgyrchu gydag ef yn [[Yr Hen Aifft|yr Aifft]]. Tra'r oedd Cambyses yn ymgyrchu, gwrthryfelodd ei frawd Smerdis (Bardiya) yn ei erbyn. Ceir yr hanes gan Darius, a ddaeth i'r orsedd o ganlyniad i'r digwyddiadau hyn. Dywed Darius i Cambyses gychwyn yn ôl i wrthwynebu Smerdis, ond iddo ei ladd ei hun pan welodd nad oedd gobaith iddo ennill. Dywed [[Herodotus]] iddo farw mewn damwain.
 
Daeth Darius yn arweinydd byddin Cambyses, a llwyddodd i orchfygu Smerdis a'i ladd, a chymeryd yr orsedd. Adeiladodd brifddinas newydd [[Persepolis]]. Bu nifer o wrthryfeloedd yn ystod ei deyrnasiad; gwrthryfelodd [[Babilon]] fwy nag unwaith. Ymestynnodd ffiniau'r ymerodraeth ymhellach; arweniodd ei fyddinoedd cyn belled a dyffryn [[Afon Indus]] a meddiannodd [[Thrace]] yn Ewrop. Methodd ymgyrch yn erbyn [[Groeg yr Henfyd|Groeg]] pan orchfygwyd byddin Bersaidd ym [[Brwydr Marathon|Mrwydr Marathon]] yn [[490 CC.]]. Olynwyd ef gan ei fab, [[Xerxes I, brenin Persia|Xerxes I]].
 
{{dechrau-bocs}}
{{bocs olyniaeth
|width="30%" aligncyn ="center"|'''Rhagflaenydd :<br />'''[[Smerdis, brenin Persia|Smerdis]]
| teitl = [[Ymerodraeth Persia|Brenhin Ymerodraeth Achaemenid Persia]]
| blynyddoedd = [[522 CC]] – [[486 CC]]
|width="30%" alignar ôl ="center"|'''Olynydd :<br />'''[[Xerxes I, brenin Persia|Xerxes I]]
}}
{{diwedd-bocs}}
 
{{Rheoli awdurdod}}
{| border=2 align="center" cellpadding=5
|-
|width="30%" align="center"|'''Rhagflaenydd :<br />'''[[Smerdis, brenin Persia|Smerdis]]
|width="40%" align="center"|'''[[Ymerodraeth Persia|Brenhinoedd Achaemenid Ymerodraeth Persia]]<br />Darius I'''
|width="30%" align="center"|'''Olynydd :<br />'''[[Xerxes I, brenin Persia|Xerxes I]]
|}
 
[[Categori:Genedigaethau 549 CC]]