Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Gwisgoedd Palesteina"

Lleihawyd o 480 beit ,  1 mis yn ôl
B
ychwanegu categori Wicibrosiect Palesteina using AWB
(Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.8)
B (ychwanegu categori Wicibrosiect Palesteina using AWB)
Mae '''Gwisgoedd Palesteinaidd''' yn cyfeirio at y [[dillad]] traddodiadol a wisgwyd gan [[Palesteiniaid|Balesteiniaid]] tan yn ddiweddar. Roedd teithwyr tramor i [[Palesteina|Balesteina]] yn y 19g a dechrau'r [[20g]] yn aml yn cyfeirio at amrywiaeth gyfoethog y gwisgoedd o ddydd i ddydd, yn enwedig gan y fellaheen neu ferched y pentref. Roedd llawer o'r dillad wedi'u gwneud â llaw wedi'u brodio'n gyfoethog ac roedd creu a chynnal a chadw'r eitemau hyn yn chwarae rhan sylweddol ym mywydau menywod y rhanbarth.
 
Er bod arbenigwyr yn y maes yn olrhain gwreiddiau gwisgoedd Palestina i'r hen amser, nid oes unrhyw arteffactau dillad sydd wedi goroesi o'r cyfnod cynnar hwn y gellir cymharu'r eitemau modern yn ddiffiniol yn eu herbyn. Mae dylanwadau o'r gwahanol [[Ymerodraeth|ymerodraethauymerodraeth]]au megis [[yr Hen Aifft]], [[Rhufain hynafol|Rhufain Hynafol]] a'r [[Yr Ymerodraeth Fysantaidd|ymerodraeth Bysantaidd]], wedi'u dogfennu gan ysgolheigion yn seiliedig i raddau helaeth ar y darluniau mewn celf a disgrifiadau mewn llenyddiaeth o wisgoedd a gynhyrchwyd yn ystod yr amseroedd hyn.
[[Delwedd:Ramallah_woman_15029v.jpg|alt=A woman from Ramallah|bawd|[[Ramallah|Dynes]] o Ramallah, c. 1929-1946]]
 
Mae Geoff Emberling, cyfarwyddwr Amgueddfa'r Sefydliad Dwyreiniol, yn nodi bod dillad Palestina o ddechrau'r [[19g]] i'r [[Y Rhyfel Byd Cyntaf|Rhyfel Byd Cyntaf yn]] dangos "olion o ddillad tebyg a gynrychiolwyd mewn celf dros 3,000 o flynyddoedd yn ôl."<ref name="Chicago">{{Cite web|url=http://www-news.uchicago.edu/releases/06/061109.palestinianclothing.shtml|title=Palestinian women used clothes to make more than a fashion statement|publisher=University of Chicago News Office|date=9 November 2006}}</ref>
 
Mae Hanan Munayyer, casglwr ac ymchwilydd dillad Palestina, yn gweld enghreifftiau o wisg proto-Palesteinaidd mewn arteffactau o'r cyfnod Canaaneaidd (1500 BCE) fel paentiadau Aifft yn darlunio [[Canaan|Canaaneaid]]eaid / mewn dillad siâp-A.<ref name="Twair">{{Cite web|last=Pat McDonnell Twair|date=October 2006|title=Sovereign Threads|publisher=Palestine Heritage Foundation|url=http://www.palestineheritage.org/Newsletter_December_2006.htm|access-date=2021-08-27|archive-date=2007-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20070701190757/http://www.palestineheritage.org/Newsletter_December_2006.htm|url-status=dead}}</ref> Dywed Munayyer, o 1200 CC i 1940 OC, bod yr holl ffrogiau Palestina wedi'u torri o ffabrigau naturiol mewn siâp A-llinell tebyg gyda llewys trionglog.<ref name="Twair" /> Mae'r siâp hwn yn hysbys i [[Archaeoleg|archeolegwyr]] fel y "tiwnig Syriaidd" ac mae'n ymddangos mewn arteffactau fel engrafiad ifori o Megiddo sy'n dyddio i 1200 CC.<ref name="Twair" /><ref name="Oneal">{{Cite web|last=Denise O'Neal|date=September–October 2005|title=Threads of Tradition:An Exhibition of Palestinian Folk Dress at Antiochian Village|publisher=Palestine Heritage Association|url=http://www.palestineheritage.org/Threads%20of%20Tradition_Antiochian%20Museum.htm|access-date=2021-08-27|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927010609/http://www.palestineheritage.org/Threads%20of%20Tradition_Antiochian%20Museum.htm|url-status=dead}}</ref>
 
== Gwehyddu a ffabrigau ==
Cynhyrchwyd ffabrigau gwlân i'w defnyddio bob dydd gan wehyddion yn [[Ashkelon|Majdal]], [[Bethlehem]], [[Ramallah]] a [[Jeriwsalem|Jerwsalem]]. Gallai'r gwlân fod o ddefaid, geifr neu gamelod.<ref name="Gillowp112">Gillow, John (2010) ''Textiles of the Islamic World''. Thames and Hudson. {{ISBN|978-0-500-51527-3}}. p.112.</ref><ref>Kawar, Widad Kamel (2011) ''Threads of Identity''. Melisende. {{ISBN|978-9963-610-41-9}}. p.185.</ref> Yn draddodiadol, roedd menywod yn gwehyddu ymhlith y [[Bedowiniaid]] i greu eitemau domestig, fel [[Pabell|pebyll]], rygiau a gorchuddion gobennydd. Mae [[edau]]'n cael ei nyddu o [[Gwlân|wlân defaid]], wedi'i liwio â lliwiau naturiol, a'i wehyddu i mewn i'r ffabrig cryf gan ddefnyddio gwŷdd daear. <ref name="Sunbula">{{Cite web|url=http://www.sunbula.org/crafttrad.shtml|title=Craft traditions from Palestine|publisher=Sunbula|access-date=July 18, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080321111836/http://www.sunbula.org/crafttrad.shtml|archivedate=March 21, 2008}}</ref>
[[Delwedd:Majdali.jpg|alt=Majdali weaving|bawd| Gwehyddu Majdali. Gaza 1950au]]
Roedd cynhyrchu brethyn ar gyfer gwisgoedd Palesteinaaidd traddodiadol a'i allforio ledled y [[Y Byd Arabaidd|byd Arabaidd]] yn ddiwydiant allweddol ym mhentref [[Ashkelon|Majdal]]. Cynhyrchwyd ffabrig Majdalawi gan wehydd gwrywaidd ar wŷdd gwadn sengl gan ddefnyddio [[Edau|edafedd]] [[cotwm]] du ac indigo wedi'u cyfuno â ffycsia ac edafedd sidan gwyrddlas. Mae crefft gwehyddu Majdalawi yn parhau fel rhan o brosiect cadwraeth ddiwylliannol sy'n cael ei redeg gan sefydliad Crefftau Atfaluna a'r Pentref Celf a Chrefft yn [[Dinas Gaza|Ninas Gaza]].<ref name="Sunbula">{{Cite web|url=http://www.sunbula.org/crafttrad.shtml|title=Craft traditions from Palestine|publisher=Sunbula|access-date=July 18, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080321111836/http://www.sunbula.org/crafttrad.shtml|archivedate=March 21, 2008}}</ref>
 
== Brodwaith Palestina ==
[[Delwedd:Bethlehengirlsintraditionaldresspre1918.jpg|alt=Girls in Bethlehem costume|bawd|Merched yng [[Bethlehem|ngwisg Bethlehem]] cyn 1918, Portread Bonfils]]
Byddai merched yn dechrau cynhyrchu dillad wedi'u brodio, sgil a basiwyd iddynt yn gyffredinol gan eu neiniau, gan ddechrau yn saith oed. Cyn yr [[20g]], ni anfonwyd y mwyafrif o ferched ifanc i'r ysgol, a threuliwyd llawer o'u hamser y tu allan i dasgau'r cartref yn creu dillad, yn aml ar gyfer eu ''trousseau'' priodas ([[Arabeg]]: ''jhaz'') a oedd yn cynnwys popeth y byddai ei angen arnynt o ran dillad, gan gynnwys ffrogiau bob dydd a rhai seremonïol, gemwaith, gorchuddion, hetresses, dillad isaf, gweision, gwregysau ac esgidiau.<ref name="Chicago">{{Cite web|url=http://www-news.uchicago.edu/releases/06/061109.palestinianclothing.shtml|title=Palestinian women used clothes to make more than a fashion statement|publisher=University of Chicago News Office|date=9 November 2006}}</ref><ref name="Shahinp73">Shahin, 2005, p. 73.</ref>
 
== Ôl-1948 ==
Arweiniodd ecsodus Palestina yn 1948 at aflonyddwch mawr mewn dulliau traddodiadol o greu gwisg ac arferion y teiliwr, gan na allai llawer o ferched a oedd wedi'u dadleoli fforddio'r amser na'r arian mwyach i fuddsoddi mewn dillad brodio cymhleth.<ref name="Embroidering Identities">{{Cite book|last=Saca|first=Iman|title=Embroidering Identities: A Century of Palestinian Clothing|date=2006|publisher=THE ORIENTAL INSTITUTE MUSEUM OF THE UNIVERSITY OF CHICAGO|isbn=1-885923-49-X}}</ref> Roedd [[Widad Kawar]] ymhlith y cyntaf i gydnabod yr arddulliau newydd a oedd yn datblygu ar ôl y [[Al Nakba|Nakba]].
 
Dechreuodd arddulliau newydd ymddangos yn y 1960au. Er enghraifft, y "ffrog chwe changen" a enwir ar ôl y chwe band llydan o frodwaith sy'n rhedeg i lawr o'r canol.<ref>Weir, Shelagh (1989) ''Palestinian Costume''. British Museum. {{ISBN|0-7141-1597-5}}. p. 112.</ref> Daeth yr arddulliau hyn o'r gwersylloedd ffoaduriaid, yn enwedig ar ôl 1967. Collwyd arddulliau pentrefi unigol a disodlwyd arddull "Palestina" adnabyddadwy. <ref>Skinner, Margarita (2007) ''PALESTINIAN EMBROIDERY MOTIVES. A Treasury of Stiches 1850-1950''. Melisende. {{ISBN|978-1-901764-47-5}}. p. 21.</ref>
 
Mae'r shawal, arddull poblogaidd yn y [[Y Lan Orllewinol|Lan Orllewinol]] a [[Gwlad Iorddonen]] cyn yr [[Intifada Cyntaf Palesteina|Intifada cyntaf]], yn ôl pob tebyg wedi esblygu o un o'r nifer o brosiectau brodwaith y wladwriaeth les, yn y [[Rhestr gwersylloedd ffoaduriaid Palesteinaidd|gwersylloedd hyn]]. Roedd yn ffasiwn fyrrach a chulach, gyda thoriad mwy gorllewinol.<ref>Weir, Shelagh (1989) ''Palestinian Costume''. British Museum. {{ISBN|0-7141-1597-5}}. pp. 88, 113.</ref>
 
{{Rheoli awdurdod}}
 
[[Categori:Category:Palesteina]]
[[Categori:Wicibrosiect Palesteina]]
450,625

golygiad