Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Cnocell Magellan"

Ychwanegwyd 5,829 beit ,  8 mis yn ôl
dim crynodeb golygu
(Wikidata list updated [V2])
No edit summary
Tagiau: Golygiad drwy declyn symudol Golygiad ar declun symudol (ap) iOS app edit
|}
{{Wikidata list end}}
 
Cnocell Magellan
 
Mae cnocell magellan '' '(' 'Campephilus magellanicus' ') yn fawr [[cnocell y coed]] a geir yn ne [[Chile]] ac i dde-orllewin yr [[Ariannin]]; nid yw’r boblogaeth yn mudo allan o’i ddosbarthiad traddodiadol. Y rhywogaeth hon yw'r enghraifft fwyaf deheuol o'r [[genws]] '' [[Campephilus]] '', sy'n cynnwys yr enwog [[cnocell mwyaf America]] ('' C. principalis '').
 
==Cynefin==
 
Mae cnocell Magellan yn byw mewn coedwigoedd aeddfed o ‘’Nothofagus’’ a Nothofagus-Austrocedrus, lle maen nhw'n bwydo'n bennaf ar gynrhon turiol coed ac oedolion chwilod (Coleoptera), yn ogystal â phryfed cop. Weithiau, gall bwydydd eraill ategu'r diet, gan gynnwys sudd a ffrwythau, yn ogystal ag ymlusgiaid bach, ystlumod, ac wyau a chywion mân adar.
 
 
Ymddygiad
 
Mae grwpiau o’r un teulu yn clwydo gyda'i gilydd. Mewn un achos, gwelwyd pum unigolyn yn clwydo mewn twll fertigol tua 40 cm (16 mod.). Mae parau-bridio yn diriogaethol iawn ac yn aml maent yn ceisio disodli cnocellod o’r un rhywogaeth yn dra ymosodol, a hyd yn oed weithiau gan wneud hynny ar y cyd â'u hepil o flynyddoedd blaenorol. Cofnodwyd ymosodiad angheuol yn 2014. Pan fyddant yn magu cywion, mae'r rhieni yn cadw eu hepil hŷn hyd braich i ffwrdd.
 
==Deiet a bwydo==
Mae'r rhywogaeth yn cyd-ddigwydd yn gyffredin â'r cryndod Chile [[Colaptes pitius]] a'r gnocell streipiog [[Veniliornis lignarius]], ond nid yw'n cystadlu'n uniongyrchol â nhw oherwydd gwahanol feintiau corff a hoffterau cynefinoedd ac ysglyfaeth. Mae'r cnocell y coed hyn fel rheol yn bwydo mewn parau neu grwpiau teulu bach ac yn weithgar iawn wrth chwilio am fwyd; maen nhw'n treulio'r rhan fwyaf o'r dydd yn chwilio am ysglyfaeth. Yn gyffredinol, maen nhw'n defnyddio coed byw, ond maen nhw hefyd yn bwydo ar swbstradau marw fel coed wedi cwympo neu wedi torri ar y ddaear, er nad ydyn nhw'n treulio llawer o amser yn gwneud hynny ar y cyfan. Unwaith y bydd yr eira'n diflannu o'r ddaear yn y gwanwyn, mae cnocell y coed Magellanic yn chwilio am ysglyfaeth ar barthau llaith is boncyffion coed. Yn Tierra del Fuego, mae cnocell y coed Magellanic yn chwilota am goed sy'n pydru a marw o amgylch pyllau sy'n cynnal yr afanc Americanaidd a gyflwynwyd ‘’[[Castor canadensis]]’’
 
==Bridio==
 
Mae'r gnocell Magellanic yn bridio yn ystod gwanwyn yr Hemisffer Deheuol, rhwng Hydref ac Ionawr. Mae'r ddau ryw yn cydweithredu wrth gloddio'r nyth mewn boncyff coeden. Mae'r tyllau nythu wedi'u lleoli ar wahanol uchderau yn dibynnu ar rywogaethau'r coed a nodweddion cynefinoedd lleol. Mae'r ceudod nythu fel rheol rhwng 5 a 15 m (16-49 tr) uwchben y ddaear. Mae benywod yn dodwy o un i bedwar wy, gyda mwyafrif helaeth o nythod yn cynnwys dau wy. Mae'r rhieni sy'n unweddog (ffyddlon i bartner) yn rhannu'r holl ddyletswyddau cloddio nythod, deori, amddiffyn tiriogaethol ac amddiffyn yn erbyn ysglyfaethwyr, a magu’r rhai ifanc. Mae oedolion fel arfer yn bridio bob yn ail flwyddyn, nodwedd nad yw wedi'i dogfennu mewn unrhyw rywogaeth cnocell y coed arall. Mae deori yn para am 15 i 17 diwrnod, gyda'r gwryw, mae’n debyg, yn gwneud bron pob deori nosol. Mae'r ieuengaf o'r ddau epil, yn aml, yn marw o newyn. Mae’r cyw yn hedfan ar ôl tua 45 i 50 diwrnod. Ar ôl 2-3 blynedd o gael cefnogaeth eu rhieni ac yna yn eu cynorthwyo, mae'r gnocell y coed Magellanic ifanc yn aeddfedu'n rhywiol. Fodd bynnag, nid yw bondiau bridio’r ifainc yn cael eu sefydlu tan 4 i 5 oed.
 
==Ecoleg==
 
Gwyddys am nifer o ysglyfaethwyr posib, y rhan fwyaf yn adar ysglyfaethus yn unig. Ymhlith y rhain mae hebogau gwddf gwyn [[Buteo albigula]], hebogau amrywiol ‘’[[B. polyosoma]]’’, hebogau bicolored ‘’[[Accipiter bicolor]]’’, a characaras cribog ‘’[[Caracara plancus]]‘’ (yr olaf yn hela rhai ifanc yn unig). Pan ddônt ar draws yr ysglyfaethwyr posibl hyn y tu allan i’r tymor nythu, mae cnocell y coed Magellanic fel arfer yn ymateb trwy fod yn dawel ac aros yn eu hunfan. Fodd bynnag, yn ystod y tymor nythu mae’r cnocellod hyn yn ymosod yn ffyrnig arnynt.
 
 
Status
 
Currently, the species is listed as of least concern, but population reductions have been reported. Forest loss and fragmentation are affecting the temperate forests of southern South America at an increasing rate, so these practices also represent a threat for the Magellanic woodpecker. The distribution of the species has contracted and was fragmented as a consequence of native forest clearance, especially in south-central Chile, where the species now is restricted to protected and relict areas. Changes in structural forest components after timber extraction, forest conversion to exotic plantations, and fragmentation due to forest clearance are the main threats to their populations. The species is protected from hunting in both Chile and Argentina, where it is not or very rarely illegally hunted.
 
==Statws cadwriaethol==
 
Ar hyn o bryd, mae'r rhywogaeth wedi'i rhestru yng nghategori’r ‘pryder lleiaf’, ond serch hynny adroddwyd am ostyngiadau yn y boblogaeth. Mae colli a darnio coedwigoedd yn effeithio’n ddrwg ar hyfywedd goedwigoedd tymherus de De America ar gyfradd gynyddol. Mae'r darnio hyn felly hefyd yn fygythiad i'r gnocell Magellanic. Mae dosbarthiad y rhywogaeth wedi crebachu ac roedd eisoes yn dameidiog o ganlyniad i glirio coedwigoedd brodorol, yn enwedig yn ne-ganolog Chile, lle mae'r rhywogaeth bellach wedi'i chyfyngu i’r coedwigoedd cynhenid sy’n weddill ac o dan warchodaeth . Y prif bygythiadau i’r gnocell hon yw’r newidiadau yn strwythur coedwigoedd ar ôl cynaeafu coed ohonynt, neu drawsnewid coedwigoedd i blanhigfeydd egsotig, neu darnio o ganlyniad i’r clirio. Amddiffynnir y rhywogaeth rhag ei hela yn Chile a'r Ariannin, lle nad yw'n cael ei hela'n anghyfreithlon, neu'n anaml iawn.
 
==Gweler hefyd==
8,014

golygiad