Agor y brif ddewislen

Newidiadau

Ychwanegwyd 640 beit ,  7 o flynyddoedd yn ôl
ymhellach
'''Dydd Calan''' yw'r enw ar gyfer diwrnod cyntaf y flwyddyn, sef 1 Ionawr. Arferid credu nifer o goelion a oedd yn berthnasol i'r diwrnod cyntaf o'r flwyddyn e.e. arwyddocâ y person cyntafr i ddod dros trothwy'r drws. Ym [[Penfro|Mhenfro]] aethpwyd â dŵr o gwmpas y tai i'w ddiferyd dros y trigolion i sicrhau hapusrwydd am weddill y flwyddyn. Roedd [[hel calennig]] yn arferiad drwy Gymru benbaladr. Mewn ardaloedd eraill yr arferiad oedd i ddyn penddu ymweld â'r tŷ efo darn o lo; deuai hyn â lwc dda i'r trigolion.
'''Dydd Calan''' yw'r enw ar gyfer diwrnod cyntaf y flwyddyn, sef 1 Ionawr.
 
Yn 1752 newidiwyd y dyddiad i'r un presennol; cyn hynny diwrnod cynta'r flwyddyn oedd 13 Ionawr. Mae rhai rhai ardaloedd yn dal i ddathlu'r [[Hen Galan]] e.e. [[Cwm Gwaun]] a [[Llandysul]].
 
Mae'r gair "calan" yn dod o'r [[Lladin]] ''calendae'' "y galwedig", yr enw ar gyfer diwrnod cyntaf pob mis yn y calendr Rhufeinig.