Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Haul"

Lleihawyd o 1 beit ,  7 o flynyddoedd yn ôl
ychwanegu dolen i Wiciadur using AWB
(chwith)
(ychwanegu dolen i Wiciadur using AWB)
[[File:Magnificent CME Erupts on the Sun - August 31.jpg|bawd|360px|31 Awst, 2012: tafod o dân yn chwythu allan o'r haul 900 milltir yr eiliad. Llun gan NASA.]]
Yr '''Haul''' yw'r [[seren]] agosaf at y [[Ddaear]] a chanolbwynt [[Cysawd yr Haul]].
 
Mae'r Haul rhyw 4,000,000,000 o flynyddoedd oed ac mae tua hanner ffordd trwy ei oes. Mae diamedr yr Haul tua 865,000 milltir (1,400,000km000 km), ac mae tua 93,000,000 o filltiroedd (tua 150,000,000km000 km) o'r Ddaear (+/- 1,500,000 milltir / 2,400,000km000 km trwy'r flwyddyn). Mae'n pwyso tua 330,000 gwaith yn fwy na phwysau'r [[daear|ddaear]]. Mae'n llosgi drwy [[Ymasiad niwclear|ymasiad niwclear]] sef proses sy'n asio niwclei [[hydrogen]] yn ei gilydd gan ei droi'n [[heliwm]].
 
Yr haul yw ffynhonnell [[gwres]] a [[golau]] [[planed]]au [[cysawd yr haul]]. Credir fod tymheredd yr haul yn cyrraedd hyd at 15 miliwn gradd Canradd yn y canol a thymheredd yr wyneb optic tua 5,505 gradd Canradd.
 
==Geirdarddiad==
Mae enw'r ''Haul'' yn dod o'r gair [[Brythoneg]] tybiedig ''*sāul'', sydd yn ei dro yn deillio o'r un gwreiddyn [[Ieithoedd Indo-Ewropeaidd|Indo-Ewropeaidd]] â'r gair [[Groeg]] ''Helios'' (ἑλιος), a'r gair [[Lladin]] ''Sol''.<ref name="ReferenceA">''[[Geiriadur Prifysgol Cymru]]'', cyfrol I, tud. 1826.</ref> Y gair cyfatebol yn [[Llydaweg]] yw ''heol'' (Hen Lydaweg: ''houl'').<ref>''[[Geiriadur Prifysgol Cymru]]'', cyfrol I, tud. 1826.<name="ReferenceA"/ref> Ym mytholeg Groeg, duw'r haul oedd [[Helios]], a [[Sol]] oedd enw'r un duw ym mytholeg y [[Rhufeiniaid]]. Yr enw Celtaidd ar dduw'r goleuni oedd [[Lleu]], fel a geir yn y geiriau ''lleu''ad a go''leu'' (golau).
[[Delwedd:Haul.png|bawd|300px|chwith|Yr Haul mewn golau uwchfioled. (Delwedd: NASA)]]
 
==Ffenomenau'r Haul==
===Brycheuyn haul===
(''gweler:[[Brycheuyn haul]]'')<br />
 
Ffenomena dros dro yn ardal ffotosffer yr haul sy'n ymddangos yn weladwy fel smotiau tywyll i'w gymharu efo'r ardaloedd o amgylch.
 
{{planedau}}
 
[[Categori:Yr Haul| Haul]]
 
{{Cyswllt erthygl ddethol|da}}
{{Cyswllt erthygl ddethol|sk}}
{{Cyswllt erthygl ddethol|tr}}
 
 
 
{{Wiciadur|{{PAGENAME}}}}
 
[[Categori:Yr Haul| Haul]]
 
[[af:Son]]
362,341

golygiad