Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Tigranes Fawr"

Lleihawyd o 330 beit ,  7 o flynyddoedd yn ôl
tacluso; cat
(tacluso; cat)
[[ImageDelwedd:Tigranes II the Great.jpg|bawd|150px250px|Tigranes Fawr (llun dychmygol)]]
[[imageDelwedd:Maps_of_the_Armenian_Empire_of_Tigranes.gif|thumb|350px250px|Ymerodraeth Tigranes the Great's EmpireFawr]]
 
Brenin [[Armenia]] o [[95 CC]] hyd [[55 CC]] oedd '''Tigranes Fawr''' neu '''Tigranes II''', [[Armeneg]]: '''Տիգրան Մեծ''', [[Groeg]]: '''Τιγράνης ο Μέγας''' (tua [[140 CC]] - 55 CC).
Priododd Cleopatra o Pontus, merch [[Mithridates VI, brenin Pontus]], a gwnaeth gynghrair a Pontus. Eu cytundeb oedd fod Mithridates yn ceisio concro tiriogaethau Rhufeinig yn y gorllewin tra’r oedd Tigranes yn ymestyn ei diriogaethau yn y dwyrain. Wedi marwolaeth Mithridates II, brenin Parthia yn [[88 CC]], manteisiodd Tigranes ar wendid Parthia i gipio’r tiriogaethau yn yn Atropatene oddi wrthynt. Croesodd [[Afon Euphrates]] i ymgyrchu yn [[Syria]] yn erbyn yr [[Ymerodraeth Seleucaidd]].
 
[[imageDelwedd:Tigran Mets.jpg|200px|thumb|chwith|Tigranes the II the GreatFawr, 74 BCCC, Antioch]]
Yn [[83 CC]] derbyniodd y Syriaid ef fel brenin. Gorfododd lawer o drigolion y tiriogaethau yr oedd wedi eu concro i symud i’w brifddinas newydd, [[Tigranocerta]]. Erbyn hyn roedd ei ymerodraeth yn ymestyn o’r [[Alpau Pontaidd]] yng ngogledd-ddwyrain [[Twrci]] heddiw hyd [[Mesopotamia]]. Ef oedd y cyntaf o frenhinoedd Armenia i fathu ei arian ei hun.
 
[[image:Tigranes II the Great (2).jpg|Tigranes II the Great]]
 
Pan orchfygwyd Mithridates, brenin Pontus, gan [[Gweriniaeth Rhufain|y Rhufeiniaid]] dan [[Lucullus]] ffôdd at Tigranes, ei fab-yng-nghyfraith. Mynnodd Lucullus fod Tigranes yn ildio Mithridates I Rufain, a phan wrthododd ymosododd arno. Ar [[6 Hydref]], [[69 CC]], gorchfygwyd Tigranes gan Lucullus ger Tigranocerta, ac anrheithiwyd y ddinas. Y flwyddyn wedyn bu brwydr rhwng Lucullus a byddin Tigranes a Mithridates ger [[Artaxata]], ac er i’r Rhufeiniaid fod yn fuddugol, roedd eu colledion yn sylweddol.
 
[[Image:Armenian Empire.png|thumb|chwith|250px|Ymerodraeth Tigranes Fawr]]
 
Yn fuan wedyn, cymerwyd lle Lucullus fel cadfridog gan [[Gnaeus Pompeius Magnus]]. Erbyn hyn roedd mab Tigranes, hefyd o’r enw Tigranes, wedi gwrthryfela yn ei erbyn, ac wedi i’w dad orchfygu byddin a roddwyd iddo gan [[Phraates III. brenin Parthia]], aeth at Pompeius i ofyn am gymorth yn erbyn ei dad. Yn [[66 CC]] ymosododd Pompeius ar Armenia gyda mab Tigranes, a’i orchfygu. Ildiodd Tigranes, oedd erbyn hyn tua 75 oed, i Rufain, a gadawodd Pompeius iddo gadw rhan o’i deyrnas yn gyfnewid am 6,000 talent o arian. Bu’n teyrnasu dan awdurdod Rhufain hyd ei farwolaeth yn [[55 CC]].
 
[[image:Maps_of_the_Armenian_Empire_of_Tigranes.gif|thumb|350px|Tigranes the Great's Empire]]
 
[[image:Tigran Mets.jpg|200px|thumb|Tigranes the II the Great, 74 BC, Antioch]]
 
[[Image:Tigranes four Kings.jpg|thumb|right|250px|Tigranes the Great with four vassal kings]]
 
[[image:The Order Tigran the Great - State Awards in the Republic of Armenia.jpg|міні|ліворуч|200пкс|Order of Tigranes the Great]]
 
[[Categori:Brenhinoedd]]
[[Categori:Genedigaethau 140 CC]]
[[Categori:Marwolaethau 55 CC]]
[[Categori:Brenhinoedd]]
[[Categori:Gweriniaeth Rhufain]]
[[Categori:Hanes Armenia]]
[[Categori:Hanes y Dwyrain Canol]]
[[Categori:Marwolaethau 55 CC]]