Agor y brif ddewislen

Newidiadau

No change in size, 5 o flynyddoedd yn ôl
Newid enwau gwledydd hyd at De Affrica using AWB
<!--[[Delwedd:Cwn-beg.gif|bawd|<small>Crewyd Baner Gemau'r Ymerodraeth yn 1930 gan Gymdeithas Gemau Ymerodraeth Prydain Canada. </small>]]-->
 
Cynigwyd y syniad o'r cystadlaethau hyn gan [[Ymerodraeth Prydain]] yn gyntaf gan y Parchedig Astley Cooper yn 1891 pan ysgrifennodd erthygl yn ''[[The Times]]'' yn cynnig "Pan-Britannic-Pan-Anglican Contest and Festival every four years as a means of increasing the goodwill and good understanding of the British Empire".
 
Yn 1911, cynhaliwyd Gŵyl yr Ymerodraeth yn [[Llundain]] i ddathlu coroni Brenin [[Siôr V, brenin y Deyrnas Unedig|Siôr V]]. Fel rhan o'r ŵyl, cynhaliwyd Pencampwriaeth Rhyng-Ymerodraethol, a chystadleuodd timau o Awstralia, Canada, De Affrica a'r Deyrnas Unedig mewn chwaraeon megis [[bocsio]], [[wrestlo]], [[nofio]] ac [[athletau]].
 
Yn 1928, gofynnwyd i Melville Marks (Bobby) Robinson drefnu'r '''Gemau Ymerodraeth Prydain''' cyntaf. Cynhaliwyd y rhain yn [[Hamilton]], [[Ontario]], [[Canada]] ddwy flynedd yn ddiweddarach.
| valign="top" |
* Aden<sup>1</sup> 1962
* [[Delwedd:Flag of the Gold Coast.svg|22px|]] Yr Arfordir Aur<sup>5</sup> 1954
* {{baner|Yr Alban}} Yr Alban 1930—
* {{baner|Anguilla}} Anguilla 1982, 1998—
* {{baner|Bermuda}} Bermuda 1930–1938, 1954–1982, 1990—
* {{baner|Botswana}} Botswana 1974, 1982—
* [[Delwedd:Flag of British guiana 1919-1954.gif|22px|]] Guiana Prydeinig<sup>2</sup> 1930–1938, 1954–1962
* [[Delwedd:British honduras flag.gif|22px|]] Honduras Prydeinig<sup>3</sup> 1962–1966
* [[Delwedd:Flag of the British Virgin Islands.svg|22px|]] Ynysoedd Prydeinig Virgin 1990—
* [[Delwedd:Flag of Brunei.svg|22px|]] Brunei Darussalam 1958, 1990—
* {{baner|Camerŵn}} Camerŵn 1998—
* {{baner|Canada}} Canada 1930—
* [[Delwedd:Flag of the Cayman Islands.svg|22px|]] Ynysoedd Cayman 1978—
* [[Delwedd:Flag of Ceylon.svg|22px|]] Ceylon<sup>4</sup> 1938–1950, 1958–1970
* {{baner|Cymru}} Cymru 1930—
* {{baner|Cyprus}} Cyprus 1978–1982, 1990—
* {{baner|De Affrica}} De Affrica 1930–1958, 1994—
* [[Delwedd:Flag of the Federation of South Arabia.svg|22px|]] De Arabia<sup>1</sup> 1966
* [[Delwedd:Flag of Southern Rhodesia.svg|22px|]] De Rhodesia<sup>10</sup> 1954
* {{baner|Dominica}} Dominica 1958–1962, 1970, 1994—
* {{baner|Fiji}} FijiFfiji 1938, 1954–1986, 1998—
* {{baner|Y Gambia}} Y Gambia 1970–1982, 1990—
* {{baner|Ghana}} Ghana 1958–1982, 1990—
* {{baner|Gibraltar}} Gibraltar 1958—
* {{baner|Grenada}} Grenada 1970–1974, 1994—
* [[Delwedd:Flag of Guernsey.svg|22px|]] Guernsey 1970—
* [[Delwedd:Flag of North Borneo.gif|22px|]] Gogledd Borneo<sup>8</sup> 1958–1962
* {{baner|Gogledd Iwerddon}} Gogledd Iwerddon<sup>7</sup> 1934–1938, 1954—
* [[Delwedd:Flag of Northern Rhodesia (1939-1953).svg|22px|]] Gogledd Rhoedisia<sup>10</sup> 1954
* [[Delwedd:Flag of Guyana.svg|22px|]] GuyanaGaiana 1966–1970, 1978–1982, 1990—
* {{baner|Gwlad Swazi}} Gwlad Swazi 1970—
* [[Delwedd:Flag of Hong Kong 1959.svg|22px|]] Hong Kong<sup>6</sup> 1934, 1954–1962, 1970–1994
* {{baner|India}} India 1934–1938, 1954–1958, 1966–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of Leinster.svg|22px|]] Iwerddon<sup>7</sup> 1930
* {{baner|Iwerddon}} Iwerddon Rydd<sup>7</sup> 1934
* {{baner|Jamaica}} Jamaica 1934, 1954–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of Jersey.svg|22px|]] Jersey 1958—
* {{baner|Kenya}} Kenya 1954–1982, 1990—
* {{baner|Kiribati}} Kiribati 1998—
* {{baner|Lloegr}} Lloegr 1930—
* {{baner|Malawi}} Malawi<sup>12</sup> 1970—
* [[Delwedd:Flag of Malaya.svg|22px|]] Malaya<sup>8</sup> 1950, 1958–1962
* {{baner|Malaysia}} Malaysia 1966–1982, 1990—
* {{baner|Maldives}} Maldives 1986—
* {{baner|Malta}} Malta 1958–1962, 1970, 1982—
* {{baner|Mauritius}} Mauritius 1958, 1966–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of Montserrat.svg|22px|]] Montserrat 1994—
* {{baner|Mozambique}} Mozambique 1998—
* {{baner|Namibia}} Namibia 1994—
* {{baner|Nauru}} Nauru 1990—
* [[Delwedd:Newfoundland Tricolour.svg|22px|]] Newfoundland<sup>9</sup> 1930–1934
* {{baner|Seland Newydd}} Seland Newydd 1930—
* {{baner|Nigeria}} Nigeria 1950–1958, 1966–1974, 1982, 1990–1994, 2002—
* {{baner|Niue}} Niue 2002—
* {{baner|Pacistan}} Pakistan 1954–1970, 1990—
* {{baner|Papua Guinea Newydd}} Papua GuineaGini Newydd 1962–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of Rhodesia.svg|22px|]] Rhodesia<sup>11</sup> 1934–1950
* [[Delwedd:Flag of the Federation of Rhodesia and Nyasaland.svg|22px|]] Rhodesia a Nyasaland<sup>10</sup> 1958–1962
* [[Delwedd:Flag of Saint Helena.svg|22px|]] Sant Helena 1982, 1998—
* {{baner|Saint Kitts a Nevis}} Sant Kitts a Nevis (Sant Christopher-Nevis-Anguilla 1978), 1990—
* {{baner|Saint Lucia}} Sant Lucia 1962, 1970, 1978, 1994—
* {{baner|Singapore}} Singapore<sup>8</sup> 1958—
* {{baner|Sri Lanka}} Sri Lanka 1974–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of Tanganyika.svg|22px|]] Tanganyika<sup>13</sup> 1962
* {{baner|Tanzania}} Tanzania 1966–1982, 1990—
* {{baner|Tonga}} Tonga 1974, 1982, 1990—
* {{baner|Trinidad a Tobago}} Trinidad a Tobago 1934–1982, 1990—
* [[Delwedd:Flag of the Turks and Caicos Islands.svg|22px|]] Ynysoedd Turks a Caicos 1978, 1998—
* {{banergwlad|Tuvalu}} Tuvalu 1998—
* {{baner|Wganda}} Uganda 1954–1982, 1990—
* {{baner|Ynysoedd Cook}} Ynysoedd Cook 1974–1978, 1986—
* {{baner|Falkland Islands}} Ynysoedd y Falklands 1982—
* [[Delwedd:Flag of Norfolk Island.svg|22px|]] Ynys Norfolk 1986—
* {{baner|Ynysoedd Solomon}} Ynysoedd Solomon 1982, 1990—
* {{baner|Sambia}} Zambia<sup>12</sup> 1970–1982, 1990—
=== Cenhedloedd sydd heb gystadlu ===
Nid oes llawer o wledydd sydd heb gystadlu yn y Gemau, tystiolaeth yn ei hun sy'n brawf o boblogrwydd y Gemau yng ngwledydd y Gymanwlad. O'r gwledydd hynny, mae [[Delwedd:Flag of Tokelau (local).svg|25px]] Tokelau yn debygol o gymryd rhan yn Gemau'r Gymanwlad 2010 yn Delhi. Mae {{baner|Cernyw}} Cymdeithas Gemau'r Gymanwlad, [[Cernyw]] a [[Delwedd:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] [[Gweriniaeth Dwrcaidd Gogledd Cyprus]] hefyd wedi gwneu cais i'r CGF i gymryd rhan. Mae cenhedloedd eraill sy'n ddilys i gymryd rhan yn cynnwys [[Delwedd:Flag of Christmas Island.svg|22px|]] [[Ynys y Nadolig]] a [[Delwedd:Flag of the Cocos (Keeling) Islands.svg|25px]] Ynysoedd Cocos (Keeling). Gallwn ddychmygu y gallai {{baner|Rwanda}} [[Rwanda]] a {{baner|Yemen}} [[Yemen]] gymryd rhan mewn gemau yn y dyfodol.
 
== Rhestr Chwaraeon yn Ngemau'r Gymanwlad ==