Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Cantref Mawr"

Ychwanegwyd 378 beit ,  14 o flynyddoedd yn ôl
chwaneg
B
(chwaneg)
:''Am y Cantref Mawr ym [[Brycheiniog|Mrycheiniog]], gweler [[Cantref Tewdos]]''.
 
[[Image:Deheubarth1.PNG|thumb|200px|leftde|Cantref Mawr]]
 
Roedd y '''Cantref Mawr''' yn [[cantref|gantref]] yn ne-orllewin [[Cymru]]. Yr oedd o bwysigrwydd strategol mawr yn y [[Canol Oesoedd]] oherwydd mai yma yr oedd prif ganolfan tywysogion [[Deheubarth]], sef [[Castell Dinefwr|Dinefwr]]. Ei ganolfan grefyddol oedd [[Abaty Talyllychau]].
 
Roedd pob cantref wedi ei rannu i unedau llai, y [[cwmwd]]. Fel rheol byddai dau neu dri cwmwd mewn cantref, ond roedd y Cantref Mawr yn cynnwys saith cwmwd ac yn un o'r cantrefi mwyaf yng Nghymru. Roedd yn ardal fynyddig rhwng [[Afon Tywi]], [[Afon Teifi]] ac [[Afon Gwili]]. Yn y cyfnod hwn roedd coedydd yn gwneud ymosod ar y cantref yma yn anodd, ac felly byddai'n noddfa i dywysogion Deheubarth pan ymosodid arnynt.
 
Gyda'r [[Cantref Bychan]] ffurfiai'r Cantref Mawr arglwyddiaeth [[Ystrad Tywi]]. Collwyd meddiant ar y Cantref Mawr gan dywysogion Deheubarth yn [[1277]] a daeth yn rhan o'r [[Sir Gaerfyrddin]] newydd.
==Llyfryddiaeth==
 
==Cymydau'r Cantref Mawr==
Lloyd, J.E. (1911) ''The history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longman, Green & Co.)
*[[Caeo]]
*[[Catheiniog]]
*[[Gwdigada]]
*[[Mabelfyw]]
*[[Mabudrud]]
*[[Maenordeilo]]
*[[Malláen]]
 
==Llyfryddiaeth==
*Lloyd, J.E. (1911) ''The history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest'' (Longman, Green & Co.)
 
[[Category:Cantrefi Cymru]]