Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Richard Francis Burton"

Ychwanegwyd 177 beit ,  7 o flynyddoedd yn ôl
dim crynodeb golygu
B (4 gweithred, replaced: {{Authority control}} → {{Rheoli awdurdod}} using AWB)
No edit summary
|cenedligrwydd = Prydeiniwr
}}
[[Daearyddwr]], [[fforiwr]], [[cyfieithydd]], [[llenor]], milwr, [[astudiaethau Dwyreiniol|dwyreinydd]], [[cartograffydd]], [[ethnolegydd]], [[ysbïwr]], [[ieithydd]], [[bardd]], [[cleddyfa|cleddyfwr]], a [[diplomydd]] o [[Saeson|Sais]] oedd y [[Capten (Y Fyddin Brydeinig a'r Môr-filwyr Brenhinol)|Capten]] '''Syr Richard Francis Burton''' [[Urdd Sant Mihangel a Sant Siôr|KCMG]] [[Y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol|FRGS]] (19 Mawrth 1821 – 20 Hydref 1890). Roedd yn enwog am ei deithiau yn Asia, Affrica a'r Amerig yn ogystal â'i wybodaeth eang o ieithoedd a diwylliannau. Yn ôl un gyfrif, yr oedd yn medru siarad 29 o ieithoedd Ewropeaidd, Asiaidd ac Affricanaidd.
 
Ymhlith ei gampau enwocaf yw teithio mewn cuddwisg i [[Mecca]], cyfieithu'r ''[[Mil ac un o nosweithiau]]'' o'r Arabeg i'r Saesneg mewn [[argraffiad diymyrraeth|argraffiad heb ei sensro]], cyhoeddi'r ''[[Kama Sutra]]'' yn Saesneg, a theithio â [[John Hanning Speke]] dan arweiniad y tywysydd [[Sidi Mubarak Bombay]] i ymweld â [[Llynnoedd Mawr Affrica]] wrth chwilio am darddiad yr [[Afon Nîl]]. Beirniadodd Burton polisïaubolisïau trefedigaethol yn ei waith, er anfantais i'w yrfa. Roedd yn awdur toreithiog a dysgedig ac ysgrifennodd nifer o lyfrau ac erthyglau ysgolheigaidd ar bynciau gan gynnwys [[ymddygiad dynol]], teithio, [[hebogyddiaeth]], cleddyfa, [[ymddygiad rhywiol dynol|ymddygiad rhywiol]], ac [[ethnograffeg]]. Nodwedd unigryw o'i lyfrau yw'r troednodion ac atodiadau helaeth sy'n cynnwys sylwadau nodedig a gwybodaeth gyflawn.
 
Roedd yn gapten ym myddin [[Cwmni Prydeinig India'r Dwyrain]] a gwasanaethodd yn India, ac am gyfnod byr yn [[Rhyfel Crimea]]. Wedi hyn cafodd ei gyflogi gan [[y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol]] i fforio arfordir dwyreiniol Affrica a daeth yn yr Ewropead cyntaf i weld [[Llyn Tanganyika]]. Yn hwyrach gwasanaethodd fel [[conswl (cynrychiolydd)|conswl]] dros Brydain yn [[Bioko|Fernando Po]], [[Santos (São Paulo)|Santos]], [[Damascus]] a [[Trieste]]. Roedd yn Gymrawd y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol a chafodd ei [[urdd marchog|urddo'n farchog]] ([[Urdd Sant Mihangel a Sant Siôr#KCMG|KCMG]]) ym 1886.
 
==Cyfeiriadau==
{{cyfeiriadau}}
 
{{Rheoli awdurdod}}
[[Categori:Amlieithyddion]]
[[Categori:Awduron llyfrau taith]]
[[Categori:Beirdd Saesneg]]
[[Categori:Beirdd Seisnig]]
[[Categori:Capteiniaid y Fyddin Brydeinig]]
[[Categori:Genedigaethau 1821]]
[[Categori:Ieithyddion Seisnig]]
[[Categori:Llenorion Saesneg]]
[[Categori:Llenorion Seisnig y 19eg ganrif]]
[[Categori:Marwolaethau 1890]]
[[Categori:Milwyr Seisnig]]