Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Y plygain"

Ychwanegwyd 333 beit ,  5 o flynyddoedd yn ôl
3
(2)
(3)
 
''Yn awr y mae'r eglwys yn wenfflam; yn awr o dan ei sang, gorff, ystlysau, oriel; yn awr wele Siôn Robert, y crydd troed-gam, a'i wraig, gan ddod i lawr o'r sedd ganu i ran isaf a blaenaf yr oriel, yn taro bob yn ail y garol hirfaith a'r hen ffefryn yn disgrifio Addoliad y Brenhinoedd a'r Doethion, a'r Ffoad i'r Aifft, ac anfadrwydd ofnadwy Herod. Hollol ddistaw yw'r tyrfaoedd ac wedi ymgolli mewn edmygedd.... A'r gweddiau trosodd, cychwynna'r cantorion eto ragor o garolau, cantorion newydd, hen garolau mewn unawdau, deuawdau, triawdau, cytganau, yna distawrwydd yn y gynulleidfa, wedi ei dorri ar seibiau priodol gan rwystrus furmur yr hyfrydwch a'r gymeradwyaeth, nes rhwng wyth a naw, a newyn yn dweud ar y cantorion, y mae'r Plygain drosodd a thery'r Clych ganiad llawn.''
 
Ym Maentwrog roedd hi'n arferiad i'r rheithor bregethu am gyfnod byr ac yn Llanfair Dyffryn Clwyd, roedd y Cymun Bendigaid yn cael ei weinyddu.
 
== Canu plygain heddiw ==
Roedd y traddodiad o ganu carolau yn gryf trwy bob rhan o Ogledd a Chanolbarth Cymru. Heddiw, fodd bynnag, mae'r traddodiad ar ei gryfaf yn yr ardal ym Mallwyd, Llanerfyl, Cefnyblodwel a Llangynog.
Mae'r traddodiad yn parhau'n fyw ym [[Maldwyn]], ac yn yr ardaloedd canlynol:
 
Yn 2015 cafwyd gwasanaethau plygain traddodiadol yn y mannau hyn:
 
* [[Mallwyd]]