Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Thyroid"

Ychwanegwyd 480 beit ,  5 o flynyddoedd yn ôl
cyfuno
B
(cyfuno)
{{cyfuno|Thyroid|discuss=Sgwrs:Thyroid#Cynnig i gyfuno|date=Chwefror 2016}}
Mewn [[anatomeg]], y '''theiroid''' ydy'r [[chwarren endocrin]] fwyaf yn y corff. Fe'i lleolir yn y [[gwddf]], ychydig o dan [[cartilag y thyroid|gartilag y thyroid]] ( a elwir mewn dynion weithiau'n 'Afal Adda'). O'r gair Groeg 'drws' y daw'r enw, oherwydd siap y cartilag gerllaw. Gwaith y thyroid ydyw rheoli pa mor gyflym mae'r corff yn llosgi [[egni]], gwneud [[protin|protinau]], a pha mor sensitif ydy'r corff i'r [[hormonau]].
[[Delwedd:Illu endocrine system.png|dde|bawd|Prif chwarennau'r endocrin: ([[Gwryw]] ar y chwith, [[benyw]] ar y dde)</br>
'''1''' [[Corffyn pineol]]
'''2''' [[Chwarren bitwidol]]
'''3''' [[Theiroid|Y chwarren theiroid]]
'''4''' [[Hypothalmws]]
'''5''' [[Chwarren adrenal]]
'''6''' [[Pancreas]]
'''7''' [[Ofari]]
'''8''' [[Caill|Y ceilliau]]]]
Y '''thyroid''' yw un o [[chwarren endocrin|chwarennau endocrin]] mwya'r corff, sy'dd wedi'i lleoli yn y [[gwddw]] ychydig is nag afal brunant, mewn dynion. Ei bwrpas ydy rheoli pa mor gyflym mae'r corff yn llosgi [[egni]], gwneud [[protin]]au a rheoli sensitifrwydd y corff i hormonau eraill.
 
Mae'n gwneud hyn drwy gynhyrchu hormonau ei hun: hormonautheiroid, [[thyrocsin]] (T4T<sub>4</sub>) a [[triiodothyronin]] (T3T<sub>3</sub>), yngan bennaffwyaf. Mae'rYr rhainhormonau ynhyn sy'n rheoli graddfacyfradd y [[metaboleddmetabolaeth]] yac corffmaent yn effeithio twf a [[datblygiadchyflymder llawer o systemau eraill yn y corff]]. Mae'rCeir corff[[iodin]] angena [[iodintyrosin]] imewn gynhyrchu'rT<sub>3</sub> hormonaua hynT<sub>4</sub>. Mae'r thyroidtheiroid hefyd yn medru cynhyrchu hormon [[calcitonin]], sy'n bwysigchwarae ynrhan rheolaethmewn homeostasis calsiwm y corff.
 
Yr [[hypothalmws]] a'r [[chwarrennau bitwidol]] sy'n rheoli'r theiroid. Daw'r enw o'r hen air Groeg am 'darian' oherwydd fod y cartilag theiroid o siap tebyg i darian Groegaidd. Gall y theiroid ar adegau orweithio neu dangyflawni, dau o'r problemau mwyaf cyffredin.
Caiff ei reoli gan yr [[heipothalmws]] a'r [[chwarren bitwidol]].
 
Mae dau ddiffyg neu broblem a all godi ar y thyroid: y thyroid yn gorweithio ac yn tanweithio. Gelwir y diffygion hyn yn 'hyperthyroid' - pan mae'r theiroid yn gor-weithio, a 'hypothyroid' pan mae'r theiroid yn tanweithio.
 
==Cyfeiriadau==
{{cyfeiriadau}}
 
[[Categori:System endocrin]]
[[Categori:Anatomeg ddynol]]
[[Categori:Pen]]
 
[[el:Θυρεοειδής Αδένας]]
[[pt:Tiróide]]
[[vi:Giáp trạng]]
[[tr:Tiroid bezi]]
[[yi:טיירויד]]