Agor y brif ddewislen

Newidiadau

Lleihawyd o 503 beit ,  3 blynedd yn ôl
cywiro
[[Delwedd:Maria Tudor1.jpg|bawd| Y Frenhines Mari Tudur]]
Bu '''Mari I''' (neu '''Mari Tudur''') ([[18 Chwefror]] [[1516]] - [[17 Tachwedd]] [[1558]]) yn Frenhines [[Lloegr]] ac [[Iwerddon]] o [[19 Gorffennaf]] [[1553]] hyd at ei marwolaeth ym [[1558]]. MerchRoedd yn ferch i [[Harri VIII, brenin Lloegr]], a'i wraig gyntaf [[Catrin o Aragon]] oedd hi.
 
Ar ôl ennill y goron yn [[1553]] ar farwolaeth ei brawd hŷn, [[Edward VI, brenin Lloegr|Edward VI]], penderfynodd Mari ailsefydlu [[Catholigiaeth|Catholigiaeth Rufeinig]] yng Nghymru, Lloegr ac Iwerddon. Yn sgil ei phenderfyniad, gorfodwyd i lawer o Brotestaniaid encilio i'r Cyfandir, gan gynnwys nifer o Gymry blaenllaw megis yr esgob [[Richard Davies]] (1501 – 7 Tachwedd 1581). Llosgwyd bron tri chant o ferthyron Protestannaidd yn ystod ei theyrnasiad, gan gynnwys tri yng Nghymru,: [[Rawlins White]] yng [[Caerdydd|Nghaerdydd]], [[Robert Ferrar]] yng [[Caerfyrddin|Nghaerfyrddin]] a [[William Nichol]] yn [[Hwlffordd]].
 
Priododd Mari [[Felipe II, brenin Sbaen]], ar y [[25 Gorffennaf]] [[1554]]. Roeddond roedd yn briodas amhoblogaidd iawn yn Lloegr.
 
Ar ôl marwolaeth sydyn Mari ym [[1558]], ailgyflwynodd ei hanner chwaer [[Elisabeth I, brenhines Lloegr|Elisabeth]] y grefydd Brotestannaidd yng Nghymru, Lloegr ac Iwerddon.
 
== Hanes ==
Cyn iddi ddod yn frenhines gyntaf [[Lloegr]], roedd [[Edward VI]] eisiau i'w gyfnither ei ddilyn ef yn yr olyniaeth frenhinol. Ond ar ôl brwydr hir, ennillodd Mari yyr siawnshawl i fod yn frenhineshwnnw.
<!-- ANGEN AILSGWENNU HYN! -->
<!-- Ond roedd ganddi garn gref am ddewisiadau Edward am effeithiau crefyddol. Dewisiodd dilyn Catholigion, trwy ladd unrhyw un a oedd yn mynd yn erbyn ei dewisidau hi fel rheolwr y deyrnas. Yn enwedig y Protestaniaid a oedd yn erbyn credoau'r [[Catholig]]ion am reolau'r eglwys a sut i addoli a dilyn credoau [[Duw]]. -->
 
<!-- Mi roedd dadlau hir am fodolaeth baban Mari a oedd gyda teimlad am bron flwyddyn cyn iddi deall fod nad baban oedd e ond cwympodd mewn i salwch, cyn ei marwolaeth sydyn. -->
 
== Ffynonellau ==
{{bocs olyniaeth | cyn = [[Edward VI, brenin Lloegr|Edward VI]] | teitl = [[Brenhinoedd a breninesau Lloegr|Brenhines Lloegr]] | blynyddoedd = [[19 Gorffennaf]] [[1553]] – [[17 Tachwedd]] [[1558]] | ar ôl = [[Elisabeth I, brenhines Lloegr|Elisabeth I]]}}
{{diwedd-bocs}}
 
 
 
[[Categori:Genedigaethau 1516]]
[[Categori:Marwolaethau 1558]]
 
 
{{eginyn Saeson}}