Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Elffin ap Gwyddno"

Ychwanegwyd 779 beit ,  13 o flynyddoedd yn ôl
ehangu
(Tudalen newydd: '''Elffin ap Gwyddno''' yw noddwr Taliesin Ben Beirdd yn y chwedl ''Hanes Taliesin'' a thraddodiadau eraill o'r Oesoedd Canol. Cyfeirir ato weithiau fel '''Elffin''' yn u...)
 
(ehangu)
:"Idawc," heb y Ronabwy, "pwy y marchawc gynneu?" "Y gwas ieuanc kymhennaf a doethaf a wneir yn y teyrnas hon, Adaon uab Telessin." "Pwy oed y gwr a drewis y varch ynteu?" "Gwas traws fenedic, Elphin uab Gwydno."<ref>Melville Richards (gol.), ''Breuddwyd Rhonabwy'' (Caerdydd, 1948), t. 8, llau. 14–19.</ref>
 
Ond cofir Elffin yn bennaf am ei gysylltiad â'r Taliesin chwedlonol, [[Taliesin Ben Beirdd]]. Yn ôlail ran y chwedl ''[[Hanes Taliesin]]'', cafoddmae Elffin yn cael hyd i'r Taliesin newyddanedig yn hongian mewn cwd lledr ar bolyn yng Ngored Wyddno., Canoddger y baban gerdd iddo[[Aberdyfi]], 'Dihuddiantar Elffin'. Cipiwyd Elffin ganfore [[MaelgwnCalan GwyneddMai]]. YnElffin yra ymrysonroes barddolei ynenw llysiddo. [[MaelgwnCododd Gwynedd]]y bu gornest rhwng Taliesinbaban a beirdddywedodd llyswrth Maelgwnei iwas ryddhau"Llyma Elffin.dal Ceiriesin" sawl('Dyma cyfeiriaddalcen atteg'): hyn"Taliesin ynbid!" atebodd y cerddibaban.<ref>P.K. aFord dadogir ar Daliesin yn(gol.), ''[[LlyfrYstorya Taliesin]]'' (Caerdydd, 1992), t. Cyfeirir69.</ref> atoCanodd mewny daubaban ogerdd iddo, '[[EnglynionDihuddiant Elffin,' a oedd ymhlith y Beddau]]'cerddi mwyaf adnabyddus yn ogystalyr ('Oesoedd Canol Diweddar. Mae'Llyfrn Dudechrau Caerfyrddin]]'gyda').r pennill
:'Elffin teg, taw a'th wylo;
:Ni wna lles drwg obeithio;
:Ni chad yng ngored Wyddno
:Erioed gystal â henno.'
 
Yn ddiweddarach, mae Elffin yn gael ei gipio a'i garcharu gan [[Maelgwn Gwynedd]], a geisiai brofi diweirdeb ei wraig. Yn yr ymryson barddol sy'n dilyn, yn llys [[Maelgwn Gwynedd]] yn [[Degannwy|Negannwy]], bu gornest rhwng Taliesin a beirdd llys Maelgwn i ryddhau Elffin. Ceir sawl cyfeiriad at hyn yn y cerddi a dadogir ar Daliesin yn ''[[Llyfr Taliesin]]''. Cyfeirir ato mewn dau o '[[Englynion y Beddau]]' yn ogystal (''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''). Ar ôl iddo gael ei ryddhau mae Elffin yn ennill ras ceffylau ac yn darganfod crochan sy'n llawn o aur. Dyma'r tal i Elffin a'i wraig am feithrin Taliesin.
 
Mae Taliesin yn pwysleisio, yn y gerdd 'Hanes Taliesin', mai "prifardd cyffredin" ydyw i Elffin. Cyfeirir at Daliesin sawl gwaith fel bardd Elffin yng ngwaith y beirdd, e.e. gan [[Lewys Môn]] a [[Wiliam Cynwal]]<ref>Eurys Rowlands (gol.), ''Gwaith Lewys Môn'', XCII.41–2; Gruffydd Aled Williams (gol.), ''Ymryson Edmwnd Prys a Wiliam Cynwal'', 36.53–6; 51.49–50.</ref> Weithiau mae beirdd fel [[Dafydd Benfras]] a [[Tudur Aled]] yn cymharu noddwyr i Elffin.
[[Categori:Llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol]]
[[Categori:Llên gwerin Cymru]]
[[Categori:Teyrnas Ceredigion]]