Agor y brif ddewislen

Newidiadau

2
 
==Cefndir==
Oherwydd cweryl [[Harri VIII o Loegr|Harri'r VIII]] gyda'r Pab, yr oedd yn ofni y byddai gwrthryfel yn dod o [[Ffrainc]] drwy [[Iwerddon]] ac yna [[Cymru]], ac felly fe benderfynnodd y byddai rhaid uno Cymru â Lloegr. Cyfyngwyd ar ryddfreintiau yng Nghymru, Iwerddon, Lloegr a Calais.
 
Yr oedd hefyd yn gweld yr iaith Gymraeg yn fygythiad, ac er fod 95% o bobl Cymru yn siarad Cymraeg yn unig, gwaharddwyd y Gymraeg o'r llysoedd a'i hamddifadu o statws swyddogol gan y Ddeddf. Ymgais oedd Deddf 1563 i gysoni'r system gyfreithiol yn y ddwy wlad, drwy sefydlu egwyddorion "ar gyfer gweinyddu cyfraith a chyfiawnder yng Nghymru yn yr un modd ag a wneir yn y deyrnas hon". Roedd yr ail ddeddf yn ddatblygiad o hyn a thrwy hyn daeth perthynas wleidyddol a chfreithiol y ddwy wlad yn nes.
Yr oedd hefyd yn gweld yr iaith Gymraeg yn fygythiad, ac er fod 95% o bobl Cymru yn siarad Cymraeg yn unig, gwaharddwyd y Gymraeg o'r llysoedd a'i hamddifadu o statws swyddogol gan y Ddeddf.
 
Dienyddiwyd [[Rhys ap Gruffudd (rebel)|Rhys ap Gruffudd]], sef ŵyr [[Rhys ap Thomas]] (1449–1525) yn 1531 gan adael chwerwder tuag at y Cymry. Fe'i cyhuddwyd ar gam o frad yn erbyn Harri ac fe'i dienyddiwyd fel rebel. Hyd hynny roedd [[Cyngor Cymru a'r Gororau]] wedi llwyddo i gadw rhywfaint o drefn drwy ddulliau mwy traddodiadol, dan arweiniad yr [[Rowland Lee]].
 
==Eu heffaith==
Yr oedd hefyd yn gweld yr iaith Gymraeg yn fygythiad, ac er fod 95% o bobl Cymru yn siarad Cymraeg yn unig, gwaharddwyd y Gymraeg o'r llysoedd a'i hamddifadu o statws swyddogol gan y Ddeddf. Ymgais oedd Deddf 1563 i gysoni'r system gyfreithiol yn y ddwy wlad, drwy sefydlu egwyddorion "ar gyfer gweinyddu cyfraith a chyfiawnder yng Nghymru yn yr un modd ag a wneir yn y deyrnas hon". Roedd yr ail ddeddf yn ddatblygiad o hyn a thrwy hynhynny daeth perthynas wleidyddol, gweinyddol a chfreithiolchyfreithiol y ddwy wlad yn nes.
 
==Rhaglith Deddf 1536==