Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Treiglad"

Lleihawyd o 12 beit ,  3 blynedd yn ôl
Canrifoedd a manion using AWB
(Canrifoedd a manion using AWB)
 
Mae gan yr [[Ieithoedd Goidelig]] ([[Gaeleg yr Alban]], [[Manaweg]] a [[Gwyddeleg]]) ddau dreiglad; tri sydd i'r Gymraeg a [[Cernyweg|Chernyweg]] ac mae gan y [[Llydaweg]] (a'r [[Brythoneg|Frythoneg]]) bedwar math. Drwy'r defnydd o'r treiglad, ym mhob un o'r ieithoedd Celtaidd, gallwn ddeall rhyw'r person y cyfeirir ato; er nghraifft yn y Gymraeg, pan ddywedir, "Mae ei chwch yn y porthladd" gwyddwn mai merch bia'r cwch, nid dyn.<ref>[https://www.academia.edu/4113963/2005_The_Celtic_Mutations_some_typological_comparisons www.academia.edu;] adalwyd 31 Ionawr 2015</ref>
 
 
== Treigladau yn Gymraeg ==
Mae [[cytsain]] cyntaf rhai geiriau yn y Gymraeg yn newid pan fônt yn dilyn geiriau fel 'i', 'yn' neu 'a'; gallant hefyd newid oherwydd cyd-destun gramadegol y frawddeg. Gall gair fel 'gardd' newid i 'ardd': h.y. mae'r 'g' yn diflannu, sy'n peri i'r cymal fod yn fwy llyfn, yn llai clogyrnaidd o ran sain; mae 'Tyrd i'th ardd! yn llifo'n fwy llyfn na 'Thyrd i dy gardd!'
 
Mae tri phrif dreiglad gan y Gymraeg, sef y ''treiglad meddal'', y ''treiglad trwynol'', a'r ''treiglad llaes'' ac mae'r llythyren a dreiglir bron yn ddieithriad yn meddalu gydag enwau benywaidd neu wrth gyfeirio at y ferch. Er enghraifft, pan fo'r gair 'coes' yn newid i 'fy nghoes' mae 'sain' caled yr 'ec' yn tawelu, neu'n meddalu gan droi'n 'ng' gyddfol.<ref>[http://homes.chass.utoronto.ca/~klausner/MUT.html Prifysgol Toronto; adalwyd 31 Ionawr 2015]</ref>
 
=== Treiglad meddal ===
*C → G; i '''G'''aerdydd
*D → Dd; i '''Dd'''olgellau
*G yn disgyn; i <strikes>G</strikes>Went
*Ll → L; i '''L'''angollen
*M → F; i '''F'''ynwy
| ''Sillafiad'' || '''f''' → ''dim'', '''f''' || '''f''' → '''fh''' || '''f''' → '''fh''' || style="background-color:#D3D3D3;"| || style="background-color:#D3D3D3;"| || style="background-color:#D3D3D3;"|
|-
| rowspan="2" | '''f''' lydan || {{IPA|/fˠ/}} || {{IPA|/fw/}} → {{IPA|/w/}}, {{IPA|/fw/}} || {{IPA|/f/}} → ''dim'' || {{IPA|/fˠ/}} → ''dim'' || style="background-color:#D3D3D3;"| || style="background-color:#D3D3D3;"| || style="background-color:#D3D3D3;"|
 
|-
362,341

golygiad