Agor y brif ddewislen

Newidiadau

No change in size ,  11 o flynyddoedd yn ôl
B
dim crynodeb golygu
Teyrnas [[Gaeleg]] ei hiaith ar arfodir gorllewinol [[yr Alban]] oedd '''Dál Riata''', hefyd '''Dalriada''' neu '''Dalriata'''. Roedd ei thiriogaeth yn yr ardaloedd sy'n awr yn [[Argyll a Bute]], a [[Lochaber]] yn yr Alban, a [[Swydd Antrim]] yng ngogledd [[Iwerddon]].
 
Y farn draddodiadol oedd fod Dál Riata wedi ei sefyldu gan ymfydwyrymfudwyr o Iwerddon, ond mae cryn amheuaeth am hyn bellach, yn enwedig o ystyried y cofnod archaeolegol. Cyfeirir ar drigolion Dál Riata yn aml fel y ''Scotti'' yn Lladin.
 
Cyrhaeddodd y deyrnas ei huchafbwynt dan [[Áedán mac Gabráin]], ei brenin rhwng [[574]] a [[608]], ond gorchfygwyd ef ym [[Brwydr Degsastan|Mrwydr Degsastan]] yn [[603]] gan [[Æthelfrith, brenin Northumbria]]. Gorchfygwyd [[Dyfnwal Frych]] (Domnall Brecc), a ddaeth yn frenin tua [[629]], mewn brwydrau yn Iwerddon, cyn ei orchfygu a'i ladd gan fyddin teyrnas Frythonig [[Ystrad Clud]] yn [[642]]. Daeth y deyrnas dan reolaeth [[Northumbria]], yna dan reolaeth y [[Pictiaid]].
37,236

golygiad