Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Chinua Achebe"

Ychwanegwyd 1,323 beit ,  3 blynedd yn ôl
dim crynodeb golygu
B (→‎Cyfeiriadau: clean up)
[[Delwedd:Chinua Achebe - Buffalo 25Sep2008 crop.jpg|bawd|Chinua Achebe yn 2008.]]
[[Llenor]] [[Nigeria]]idd oedd '''ChinuaRoedd Albert Chinụalụmọgụ Achebe''' ([[16 Tachwedd]] [[1930]] - [[21 Mawrth]] [[2013]]).<ref>{{dyf gwe |iaith=en |url=http://www.guardian.co.uk/books/2013/mar/22/chinua-achebe |teitl=Chinua Achebe obituary |gwaith=[[The Guardian]] |awdur=Innes, Lyn |dyddiad=22 Mawrth 2013 |dyddiadcyrchiad=22 Mawrth 2013 }}</ref> Ei gampwaith ywoedd ei nofel gyntaf, ''[[Things Fall Apart]]'' (1958). Ymhlith ei weithiau eraill mae cofiant o [[Rhyfel Biafra|Ryfel Biafra]], ''There Was a Country'' (2012).<ref>{{dyf gwe |iaith=en |url=http://www.bbc.co.uk/news/19742303 |teitl=Chinua Achebe publishes Biafran memoir |cyhoeddwr=[[BBC]] |dyddiad=27 Medi 2012 |dyddiadcyrchiad=27 Ionawr 2013 }}</ref>
 
Roedd Achebe o dras penaethiaid Ibo. Enillodd Wobr Nobel am Lenyddiaeth ym 1989 a Gwobr Man Booker Rhyngwladol yn 2007. Ganwyd yn Ogidi, gorllewin Nigeria, yn fab i athro cenhadol, addysgwyd Achebe yng Ngholeg Prifysgol Ibadan. Ym 1954 ymunodd â Chorfforaeth Ddarlledu Nigeria ac ym 1961 daeth yn gyfarwyddwr darlledu allanol. Yn ystod y cyfnod hwn ysgrifennodd y pedair nofel a enillodd clod rhyngwladol iddo: ''Things Fall Apart'' (1958), ''No Longer At Ease'' (1960), ''Arrow of God'' (1964), ''A Man of the People'' (1966). Mae'r pedair yn canolbwyntio ar gyfyngiadau moesol, gwleidyddol ac ymarferol pobl Affricanaidd sy'n cael eu dal yn y gwrthdaro rhwng gwerthoedd gorllewinol a ffyrdd o fyw traddodiadol. Roedd yn ysgrifennu yn y [[Saesneg]] ond mae ei waith wedi ei gyfieithu i lawer o ieithoedd eraill. Ymadawodd a’r byd darlledu, i ddysgu ym Mhrifysgol Nigeria, Nsukka (1967-72), cyn gwario cyfnod yn yr [[Unol Daleithiau]] cyn dychwelyd i Nsukka fel athro Saesneg. Cyhoeddodd lyfr o gerddi, ''Beware Soul Brother'', ym 1972 ac enillodd Wobr Barddoniaeth y Gymanwlad yr un flwyddyn. Mae hefyd wedi cyhoeddi straeon byrion ar themâu traddodiadol Affricanaidd. Yn 1979 dyfarnwyd Gorchymyn y Weriniaeth Ffederal iddo. Cyhoeddwyd nofel arall, ''Anthills of the Savannah'', ym 1987.
 
== Cyfeiriadau ==