Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Melangell"

Ychwanegwyd 94 beit ,  3 blynedd yn ôl
B
B (→‎Hanes a thraddodiad: Rhedeg AWB i glirio gwallau using AWB)
Yn ôl traddodiad, roedd yn enedigol o [[Iwerddon]]. Bu yn ferch i Eithne Wyddelles a Cyfwlch Addfwyn, perthynas i Elen o Gaernarfon. Ffôdd i osgoi priodas oedd wedi ei threfnu iddi gan ei thad, a daeth i [[Powys|Bowys]] i fyw yn unig ym mhen uchaf dyffryn [[Afon Tanad]] yn 590<ref name=":0">Spencer, R, 1991, Saints of Wales and the West Country, Llanerch</ref>. Un diwrnod daeth Brochwel, Tywysog Powys, (efallai [[Brochwel Ysgithrog]]) i'r dyffryn i hela. Ymlidiodd ei gŵn hela [[ysgyfarnog]], a redodd at Melangell a llochesu dan ei gwisg. Gwrthodasant y cŵn mynd ymlaen; rhedasant i ffwrdd dan ubain. Gwnaeth hyn ddigon o argraff ar Brochwel nes peri iddo roi'r dyffryn, a elwir yn awr yn [[Pennant Melangell|Bennant Melangell]] iddi.<ref name=":0" />
 
Daeth Melangell yn abadesarweinydd cymuned Cristnogol fechan yno, ac mae'r eglwys yno wedi ei chysegru iddi. Yn yr eglwys gellir gweld [[creirfa]] Melangell, sydd wedi ei ail-adeiladu wedi iddo gael ei ddinistrio adeg y [[Diwygiad Protestannaidd]] ac sy'n un o'r esiamplau gorau o'i fath yng ngwledydd Prydain. Ymhen dwyreiniol yr eglwys mae cell fach hanr gron a elwir 'Cell y Bedd' Credir fod Melangell wedi claddu yno. Ail adeiladwyd y cell yn y 20g ar seiliau o'r 10g.
 
Roedd yr eglwys yn gyrchfan boblogaidd i bererinion yn yr [[Oesoedd Canol]], ac yn ddiweddar mae'r cyngor sir wedi creu llwybr "Pererindod Melangell" yn arwain yno. Mae Melangell yn nawddsant [[ysgyfarnog]]od a elwir "wyn bach Melangell" ym Maldwyn. Yn ail haner yr ugeinfed canrif, gyda diddordeb yn yr amgylchfyd yn tyfu daeth yn poblogaedd fel "nawddsantes" bywyd gwyllt yn cyfredinol.
 
=== Gweler hefyd ===
<gallery>
Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"<gallery>
The church of St Melangell - geograph.org.uk - 1267380.jpg|Eglwys Pennant Melangell
Sante Melangell shrine.JPG|Creirfa Melangell yn Eglwys Pennant Melangell
1,137

golygiad