Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Griffith Jones, Llanddowror"

Lleihawyd o 5 beit ,  13 o flynyddoedd yn ôl
B
dim crynodeb golygu
(→‎Darllen pellach: tacluso'r categoriau)
BNo edit summary
Sylfaenydd yr [[Ysgolion Cylchynol Cymreig]] oedd '''Griffith Jones''' [[1683]] - [[1761]], a adnabyddir gan amlaf fel '''Griffith Jones, Llanddowror'''.
 
Yn dod yn wreiddiol o [[Pen-boyr|Ben-Boyr]], [[Sir Gaerfyrddin]], cafodd ei addysg yn [[Ysgol Ramadeg Caerfyrddin]] ac wedyn eia'i ordeinio yn [[1708]]. Yn [[1716]] cafodd rheithoriaethreithoriaeth ym mhentref [[Llanddowror]], sydd hefyd yn Sir Gaerfyrdddin. Roedd yn aelod brwdfrydig o'r [[Gymdeithas er Taenu Gwybodaeth Gristnogol]].
 
Yn [[1731]] dechreuoddsefydlodd y cyntaf o'i ysgolion cylchynol enwog. Roedd yr ysgolion mewn un man am ryw dri mis, fel arfer yn y gaeaf pan oedd amser gan y ffermwyr i fynychu'r ysgol. Roedd yr ysgol yn dysgu plant ac oedolion i ddarllen y [[Beibl]] [[Cymraeg]] ac i adrodd [[catecism]] [[Eglwys Loegr]]. Erbyn iddo farw roedd tair mil o ysgolion wedi cael eu sefydlu mewn 1600 o leoedd a Chymru'n mwynhau'r lefel [[llythrenedd]] gorau yn y byd.
 
Mae'n werth nodi nad oedd wedi bod yng [[Cymru|Nghymru]] unrhyw fath o gyfundrefn addysg yn Gymraeg cyn hynny ers [[Diddymu'r mynachlogydd|diddymiad y mynachlogydd]].