Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Martin McGuinness"

Ychwanegwyd 1,871 beit ,  12 o flynyddoedd yn ôl
ychwanegu 2
(delwedd)
(ychwanegu 2)
[[Delwedd:Martin McGuinness2.jpg|bawd|180px|Llun agos]]
 
'''James Martin Pacelli McGuinness''', [[Gwyddeleg]]: '''Máirtín Mag Aonghusa'''<ref>{{eicon en}} [http://www.sinnfein.ie/news/detail/9315 Ag cur Gaeilge ar ais i mbéal an phobail - Fórógra Shinn Féin do na Toghcháin Westminster] &mdash; datganiad i'r wasg gan [[Sinn Féin]] press release, released 22 AprilEbrill 2005.</ref> (ganed [[23 Mai]] [[1950]]) yw Dirprwy Brif Weinidog [[Gogledd Iwerddon]].
 
Ganed Martin McGuinness yn [[Derry]]. Mae'n [[Aelod Seneddol]] dros etholaeth [[Canolbarth Wlster]], hen sedd [[Bernadette Devlin McAliskey]], dros [[Sinn Féin]], ond yn unol a pholisi ei blaid, nid yw'n cymeryd ei sedd yn [[San Steffan]]. Mae hefyd yn cynrychioli'r un etholaeth yng Nghynulliad Gogledd Iwerddon.
 
Gwleidydd gyda'r [[Sinn Féin]] ydyw a chyn arweinydd yr [[IRA]]<ref>{{eicon en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/1303355.stm BBC Profile] BBC News]</ref>; mae bellach yn Aelod Seneddol dros Ganol Ulster, y sedd a ddaliwyd unwaith gan [[Bernadette Devlin McAliskey]]. Fel pob un o aelodau'r Sinn Féin mae McGuinness yn gwrthod llenwi ei sedd yn [[San Steffan]]. Mae hefyd yn aelod o [[Cynulliad Gogledd Iwerddon|Gynulliad Gogledd Iwerddon]] dros yr un etholaeth. Yn dilyn [[Cytundeb St Andrews]] rhwng y pleidiau yng Ngogledd Iwerddon, ac etholiad [[Cynulliad Gogledd Iwerddon]] yn 2007, daeth yn Ddirprwy Brif Weinidog ar [[8 Mai]] 2007. Bu'n gyfrifol am addysg yng Ngogledd Iwerddon rhwng 1999 a 2002.
 
==Gweithgareddau'r Fyddin Weriniaethol Dros Dro Iwerddon==
Gwleidydd gyda'r [[Sinn Féin]] ydyw a chyn arweinydd yr [[IRA]]<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/1303355.stm BBC Profile] BBC News]</ref>; mae bellach yn Aelod Seneddol dros Ganol Ulster, y sedd a ddaliwyd unwaith gan [[Bernadette Devlin McAliskey]]. Fel pob un o aelodau'r Sinn Féin mae McGuinness yn gwrthod llenwi ei sedd yn [[San Steffan]]. Mae hefyd yn aelod o [[Cynulliad Gogledd Iwerddon|Gynulliad Gogledd Iwerddon]] dros yr un etholaeth. Yn dilyn [[Cytundeb St Andrews]] rhwng y pleidiau yng Ngogledd Iwerddon, ac etholiad [[Cynulliad Gogledd Iwerddon]] yn 2007, daeth yn Ddirprwy Brif Weinidog ar [[8 Mai]] 2007. Bu'n gyfrifol am addysg yng Ngogledd Iwerddon rhwng 1999 a 2002.
([[Byddin Weriniaethol Dros Dro Iwerddon]] ydy'r ''Provisional IRA'')
 
Ymunodd McGuinness â'r Fyddin Weriniaethol oddeutu 1970, yn ddim ond 20 oed. Erbyn gwanwyn 1972, yn 21 oed, roedd yn ddirprwy arweinydd yr IRA yn Derry - a hynny dros gyfnod trafferthion 'Bloody Sunday'.<ref>{{eicon en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/1308899.stm McGuinness confirms IRA role] BBC News website, 2 May 2001</ref> Cafwyd datganiad yn ystod ymchwiliad 'Savile Inquiry]] mai MacGuinness oedd wedi darparu dyfeisiau ffrwydro yn ystod digwyddiad 'Bloody Sunday' pan laddwyd 14 o brotestwyr gan filwyr Lloegr. Honodd Paddy Ward iddo fod yn arweinydd y [[Fianna Éireann|Fianna]] ar yr amser honno, sef adain ieuenctid yr IRA yn 1972. Mewn ymateb i'r honiadau hyn, dywedodd McGuinness fod yr honiadau'n "ffantasiau", a datganodd Gery O'Hara, cynghorydd gyda'r Sinn Féin, mai ef ac nid Ward oedd arweinydd y Fianna yr adeg honno.<ref>{{eicon en}} [http://news.scotsman.com/topics.cfm?tid=628&id=1161662003 McGuinness yn cael ei enwi fel cyflenwr bomiau gan John Innes, The Scotsman, 21 Hydref 2003</ref>
 
 
He claimed McGuinness, the second-in-command of the IRA in the city at the time, and another anonymous member gave him bomb parts on the morning of 30 January, the date planned for the civil rights march. He said his organisation intended to attack city-centre premises in Derry on the day when civilians were shot dead by British soldiers. In response McGuinness said the claims were "fantasy", while Gerry O’Hara, a Sinn Féin councillor in Derry stated that he and not Ward was the Fianna leader at the time.<ref>{{eicon en}} [http://news.scotsman.com/topics.cfm?tid=628&id=1161662003 McGuinness yn cael ei enwi fel cyflenwr bomiau gan John Innes, The Scotsman, 21 Hydref 2003</ref>