Agor y brif ddewislen

Newidiadau

Lleihawyd o 107 beit ,  9 o flynyddoedd yn ôl
manion, tacluso
<tr><td colspan=2 align=center><div style="position: relative">[[Delwedd:CymruMon.png]]<div style="position: absolute; left: 83px; top: 24px">[[Delwedd:Smotyn_Coch.gif]]</div></div></td></tr>
</table>
Pentref ar [[Ynys Môn]] yw '''Llanfair Pwllgwyngyll''' (neu '''Llanfairpwllgwyngyll'''; '''Llanfairpwll''' ar lafar yn lleol). Fe'i lleolir ar ffordd yr [[A5]] tua 3 milltir i'r gorllewin o [[Porthaethwy|Borthaethwy]]. Yn yr Oesoedd Canol roedd yn rhan o cwmwd [[Dindaethwy]], [[cantref]] [[Menai]].
 
== Yr enw ==
'''Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch''' yw enw gwneud y pentref. Ei enw gwreiddiol oedd Llanfair Pwllgwyngyll ond fe'i hestynnwydestynnwyd gan ddyn lleol yn y [[19eg ganrif|bedwaredd ganrif ar bymtheg]], ar ôl i'r [[rheilffordd]] gyrraedd yr ynys ([[1846]]-[[1850]]) i geisio denu [[twristiaeth yng Nghymru|twristiaid]]. Yn ôl Syr [[John Morris-Jones]], teiliwr lleol a ddyfeisiodd yr enw, ond nid yw'n ei enwi. Dyma'r enw hiraf yng [[Cymru|Nghymru]], a'r trydydd hiraf yn y byd. Does fawr neb ond y Bwrdd Croeso yn defnyddio'r enw hir. Fel arfer mae'r pentref yn cael ei alw yn '''Llanfairpwll''' (gan siaradwyr [[Cymraeg]]) neu '''Llanfair PG''' (gan siaradwyr [[Saesneg]]). Pwllgwyngyll oedd enw'r [[trefdreflan (ganoloesol)|dref ganoloesol]] lle safai'r eglwys yn yr [[Oesoedd Canol]] (''pwll'' + yr ansoddair ''gwyn'' + coed ''cyll'').
 
== Y pentref Hanes==
Yn yr Oesoedd Canol roedd [[plwyf]] (Llanfair) Pwllgwyngyll yn rhan o gwmwd [[Dindaethwy]], yng [[cantref|nghantref]] [[Menai]].
[[Delwedd:Llanfair.750pix.jpg|200px|bawd|de|Twristiaid tu allan i'r orsaf yn Llanfairpwll]]
Mae gorsaf reilffordd yma, ar [[Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru|Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru]], ond mae mwyafrif y trenau yn mynd trwyddo i [[Caergybi|Gaergybi]] neu i [[Bangor|Fangor]] heb aros.
 
Ceir gwybodaeth am drenau a thocynnau [[rheilffordd]] i Lanfairpwll ar linell Ymholiadau Rheilffyrdd Cenedlaethol (08457 484950).
 
Yn y pentref hwn y dechreuodd mudiad y [[Women's Institute]] yn 1915.
 
== Y pentref ==
[[Delwedd:Llanfair.750pix.jpg|200px|bawd|de|Twristiaid tu allan i'r orsaf yn Llanfairpwll]]
Mae gorsaf reilffordd yma, ar [[Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru|RheilfforddReilffordd Arfordir Gogledd Cymru]], ond mae mwyafrif y trenau yn mynd trwyddo i [[Caergybi|Gaergybi]] neu i [[Bangor|Fangor]] heb aros.
 
== Atyniadau yn y cylch ==
 
[[Categori:Pentrefi Môn]]
 
 
[[als:Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch]]