Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Fitamin"

Lleihawyd o 40 beit ,  10 o flynyddoedd yn ôl
B
robot yn tynnu: ku:ڤیتامین; cosmetic changes
B (robot yn ychwanegu: ps:ويټامينونه)
B (robot yn tynnu: ku:ڤیتامین; cosmetic changes)
[[delweddDelwedd:ARS copper rich foods.jpg|bawd|right|350px|Roedd yr hen [[Aifft|Eifftiaid]] yn deall gwerth bwyta [[iau]] (neu [[afu]] (yng nghefn y llun) er mwyn gwella rhai afiechyd e.e. dallineb nos ([[nyctalopia]])]]
 
Cyfansoddyn organig yw '''fitamin''', sydd yn angenrheidiol ar lawer o [[organebau byw]]. Fel arfer mae'r organeb yn derbyn y fitamin drwy ei [[diet|ddiet]] ond mae rhai eithriadau megis [[fitamin D]] sy'n dod o belydrau [[is-goch]] yr [[haul]] ac yn cael ei greu yn y croen.
 
Dosberthir fitaminau yn ôl yr hyn mae nhw'n ei wneud (eu gweithgaredd [[cemeg|cemegol]]ol a [[biolegol]] yn hytrach na sut mae nhw wedi cael eu creu (hy eu gwneuthuriad strwythurol).
 
Mae dau fath o fitaminau: y rhai sy'n hydoddi mewn dŵr a'r rhai hynny sy'n hydoddi mewn olew.
 
== Ei bwrpas ==
Mae llawer o effeithiau [[biocemeg|biocemegol]]ol i fitaminau yn y corff, a gallent gael effaith ar: [[hormon|hormonau]]au (e.e. [[fitamin D]]), [[gwrthocsidant]] (e.e. [[fitamin E]]) a rheolwyr celloedd a datblygiad [[meinwe]]'r corff. Mae teulu [[fitamin B|fitaminau B]] yn rhagflaenu [[ensym]]au a chydensymau ('coenzymes') sy'n gweithio fel catalyddion y [[metaboledd]]. Yr adeg hon, maent yn clymu eu hunain yn sownd i'r ensymau a chânt eu galw yn gwrpiau [[prosthetig]] e.e. biotin, sy'n cynorthwyo ensymau i greu 'fatty acids' .
 
== Hanes ==
Roedd yr hen [[Aifft|Eifftiaid]] yn deall gwerth bwyta [[iau]] er mwyn gwella rhai afiechyd e.e. dallineb nos ([[nyctalopia]]); erbyn hyn fe wyddom mai diffyg [[fitamin A]] yw'r rheswm. Roedd fforwyr a morwyr y 17eg ganrif hefyd yn deall pwysigrwydd [[ffrwyth]]au ffres i gadw'r [[clefri poeth]] (neu 'sgyrfi') i ffwrdd; diffyg [[fitamin C]] oedd y tu ôl i'r cwbwl.
 
[[km:វីតាមីន]]
[[ko:비타민]]
[[ku:ڤیتامین]]
[[la:Vitaminum]]
[[lb:Vitamin]]
56,665

golygiad