Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Hondwras"

Ychwanegwyd 2,659 beit ,  blwyddyn yn ôl
ehangu
(Gwybodlen WD)
(ehangu)
{{Gwybodlen lle | math = gwlad image1 sir | enw_brodorol = <big>'''''República de Honduras'''''</big><br />'''Gweriniaeth Hondwras''' | suppressfields= image1 gwlad logo| map lleoliad = [[File:LocationHonduras.svg|270px]] | sefydlwyd = 1810 (Anibyniaeth oddi wrth [[Sbaen]])<br />1836 (eu cydnabod gan eraill)| banergwlad = [[File:Flag of Honduras.svg|170px]] }}
 
[[Gweriniaeth]] [[democratiaeth|ddemocrataidd]] yng [[Canolbarth America|Nghanolbarth America]] yw '''Gweriniaeth Hondwras''' ({{Sain|En-us-Honduras.ogg|ynganiad brodorol}}; [[Sbaeneg]]: ''República de Hondwras''). Mae'n ffinio â [[Gwatemala]] i'r gorllewin, [[El Salfador]] i'r de-orllewin, i'r de gan [[y Cefnfor Tawel]], ac i'r gogledd gan [[Môr y Caribî|Fôr y Caribî]]. Arferid cyfeirio ati fel "Hondwras Sbaenig" er mwyn ei gwahaniaethu oddi wrth "Hondwras Prydeinig" (ers hynny: [[Belîs]]).<ref>
{{cite web
|url=http://www.aboututila.com/UtilaInfo/William-Strong/AI-Environmental.htm
|title=Archeological Investigations in the Bay Islands, Spanish Honduras
|publisher=Aboututila.com
|accessdate=27 Mehefin 2010
}}</ref> Sefydlwyd sawl diwylliant [[Mesoamerica]]naidd yma, ganrifoedd cyn i'r dyn gwyn oresgyn y wlad yn y [[16g]]. Mae'r [[Sbaeneg]] yn dal i gael ei siarad, ochr yn ochr a'r ieithoedd brodorol. Sicrhawyd annibynniaeth y wlad oddi wrth [[Sbaen]] yn 1821. Mae'r boblogaeth yn {{wikidata|property|normal+|Q783|P1082}}.
 
Mae Hondwras yn un o'r gwledydd tlotaf yn [[Hemisffer y Gogledd]], ac mae awdurdod y wlad yn ganolog ac oddi fewn i'r gymdeithas yn fregys iawn. Yn 1960, trosglwyddwyd yr hyn a elwid yn "Arfordir y Mostgito" o [[Nicaragua]] i Hondwras gan y [[Llys Cyfiawnder Rhyngwladol]].<ref name="auto">{{cite news |title=Mosquito Coast |publisher=Britannica Concise Encyclopedia |url=http://concise.britannica.com/ebc/article-9372678/Mosquito-Coast |work=Encyclopædia Britannica |accessdate=2007-08-03 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929141401/http://concise.britannica.com/ebc/article-9372678/Mosquito-Coast |archivedate=2007-09-29 |df= }}</ref> Yn wleidyddol, roedd y wlad yn eitha sefydlog hyd at coup d'état 2009 a'r etholiad arlywyddol yn 2017. Yn niwedd y [[2010au]], roedd y gymhareb [[llofruddiaeth]]au i bob mil person, yn Hondwras - a'r trais yn erbyn merched yn waeth nag unrhyw wlad arall ar y blaned.<ref name="Insight">{{cite web|url=http://www.insightcrime.org/news-analysis/latin-america-worlds-most-violent-region-un|title=Latin America is World's Most Violent Region: UN|first=Charles|last=Parkinson|work=[[InSight Crime]]|date=21 Ebrill 2014|accessdate=9 Chwefror 2016}}</ref><ref name=":15">Hawkins, Darren, and Melissa Humes. "Human Rights and Domestic Violence." ''Political Science Quarterly'', cyfrol. 117, rhif. 2, 2002, tt. 231–257. ''JSTOR'', JSTOR, www.jstor.org/stable/798182.</ref>
 
[[Amaethyddiaeth]] yw sail [[economeg|economi]]'r wlad, a cheir trychinebau natur yn aml, megis Corwynt Mitch yn 1998 a ysgydwodd y wlad i'w seiliau. Yn y trefi a'r dinasoedd mae cyfoeth y wlad, fodd bynnag. Mae [[Mynegai Datblygiad Dynol]] ar hyn o bryd yn {{wikidata|property|normal+|Q783|P1081}}.<ref name=":1">{{Cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/all/themes/hdr_theme/country-notes/HND.pdf|title=Human Development Report 2016: Human Development for Everyone|last=|first=|date=|website=|access-date=}}</ref>
 
 
{{Gwledydd Canolbarth America}}