Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol"

manion
(manion)
| gwlad = {{banergwlad|Lloegr}}
}}
Mae'r '''Oriel Bortreadau Genedlaethol''' (Saesneg: ''The {{iaith-en|National Portrait Gallery'' (NPG)}}) yn oriel gelf yn [[Llundain]]. Mae ganddo gasgliad o bortreadau o bobl [[Prydeinwyr|Brydeinig]] enwog o bwys hanesyddol. Hwn oedd yr oriel bortreadau gyntaf yn y byd pan agorodd ym 1856. <ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20081204010257/http://www.artinfo.com/galleryguide/18664/5243/about/national-portrait-gallery-london/|title="National Portrait Gallery: About"|date=|access-date=12 Mawrth 22019|website=|last=|first=|archiveurl=|archivedate=|deadurl=}}</ref>
 
== Hanes ==
Symudodd yr oriel ym 1896 i'w safle presennol yn St Martin's Place, oddi ar [[Sgwâr Trafalgar]]; Square,mae'r wrthadeilad ymyly tu cefn i'r [[Yr Oriel Genedlaethol (Llundain)|yr Oriel GenedlaethoGenedlaethol]]<nowiki/>l. Mae wedi cael ei ehangu ddwywaith ers hynny. Nid yw wedi'i gysylltu ag Oriel Bortreadau Genedlaethol yr Alban yng [[Caeredin|Nghaeredin]]. Mae'r NPG yn gwango a noddir gan yr [[Adran drosDdigidol, DdiwylliantDiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon,]] y [[Llywodraeth y Deyrnas Unedig|Llywodraeth y DUBrydeinig]].
== Allbyst ==
Mae gan yr Oriel Bortreadau Genedlaethol dau allbost rhanbarthol yn Beningbrough Hall, yn [[Swydd Efrog]], a Montacute House yng [[Gwlad yr Haf|Ngwlad yr Haf]]. Rhwng 1988 a 2018 bu gan yr oriel allbost yng [[Castell Bodelwyddan|Nghastell Bodelwyddan]] hefyd. Roedd yn arddangos 130 o bortreadau o'r casgliad. Oherwydd torri cyllid i gefnogi'r arddangosfa gan [[Cyngor Sir Ddinbych|Gyngor Sir Ddinbych]] yn 2017 cafodd y portreadau eu dychwelyd i Lundain. <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-wales-north-east-wales-39253282|title=Bodelwyddan Castle's portrait gallery exhibition to close|date=13 Mawrth 2017|access-date=12 mawrth 2019|website=BBC|last=|first=|archiveurl=|archivedate=|deadurl=}}</ref>
 
== Y casgliad ==
Mae'r oriel yn gartref i bortreadau o bobl Brydeinig o bwys hanesyddol ac enwog, wedi'u dewis ar sail arwyddocâd yr eisteddwr, nid yr artist. Mae'r casgliad yn cynnwys ffotograffau a gwawdluniau yn ogystal â phaentiadau, lluniadau a cherfluniau.<ref>{{cite web|url=http://www.canada.com/nationalpost/news/artslife/story.html?id=f76fcf3a-8f3e-46bf-bb1d-ebce6be3446e&k=48373&p=1|title=Every great country must have its portrait gallery|date=12 Hydref 2006|accessdate=12 Mawrth 2019|publisher=Canada.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120825122623/http://www.canada.com/nationalpost/news/artslife/story.html?id=f76fcf3a-8f3e-46bf-bb1d-ebce6be3446e&k=48373&p=1|archivedate=25 Awst 2012|deadurl=yes|df=dmy-all}}</ref>
[[Delwedd:Shakespeare.jpg|bawd|chwith|unionsyth|Portread Chandos]]
Un o'i ddelweddau mwyaf adnabyddus yw'r ''portread Chandos'', y portread enwocaf o [[William Shakespeare]] <ref>[http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20080911031935/http://www.npg.org.uk/live/woshakespeare.asp National Portrait Gallery | What's on? | Searching for Shakespeare]</ref> er bod peth ansicrwydd ynghylch a yw'r darlun yn perthyn i'r dramodydd mewn gwirionedd. <ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/uk/2006/mar/02/arts.books/print|title=The only true painting of Shakespeare – probably|last=Higgins|first=Charlotte|date=2 Mawrth 2006|work=The Guardian|location=London|accessdate=12 Mawrth 2019}}</ref>
 
Er bod enghreifftiau o waith gan artistiaid megis [[Richard Wilson (arlunydd)|Richard Willson]], John Singer Sargent, [[William Hogarth]], Syr [[Joshua Reynolds]] ac artistiaid nodedig eraill yn y casgliad nid yw'r holl bortreadau yn eithriadol o artistig. Yn aml, mae gwerth chwilfrydedd yn fwy na gwerth artistig yn y gwaith, fel yn achos y portread o [[Edward VI, brenin Lloegr|Edward VI]] gan William Scrots, darlun Patrick Branwell Brontë o'i chwiorydd [[Charlotte Brontë|Charlotte]], [[Emily Brontë|Emily]] ac [[Anne Brontë|Anne]], neu gerflun o'r [[Victoria, brenhines y Deyrnas Unedig|Frenhines Victoria]] a'r [[Albert o Saxe-Coburg-Gotha|Tywysog Albert]] mewn gwisg ganoloesol.
 
Mae rhai o'r darluniau megis y portread grŵp o fynychwyr cynhadledd Somerset House 1604 i ddathlu cytundeb heddwch rhwng [[Lloegr]] a [[Sbaen]] yn ddogfennau hanesyddol pwysig ynddynt eu hunain. <ref>{{Cite web|url=https://collections.rmg.co.uk/collections/objects/14260.html|title=The Somerset House Conference, 19 August 1604 (Painting)|date=|access-date=12 mawrth 2019|website=|last=|first=|archiveurl=|archivedate=|deadurl=}}</ref>
 
Caniatawyd portreadau o ffigurau byw ym 1969.
 
Yn ogystal â'i orielau parhaol o bortreadau hanesyddol, mae'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn arddangos casgliad o waith cyfoes sy'n newid yn aml, yn cynnal arddangosfeydd o gelf bortreadau gan artistiaid unigol ac yn cynnal cystadleuaeth flynyddol ''Gwobr Bortread BP''.
 
Mae gan yr Oriel lawer o bortreadau gan gerflunwyr. Mae'r cerflunwyr yn Brydeinwyr neu'n bobl sydd wedi byw ym Mhrydain yn bennaf, ac mae'r pynciau'n Brydeinig. Mae cerflunwyr yn cynnwys cerfluniau modern gan gerflunwyr fel Syr [[Jacob Epstein]] (14 enghraifft), y Fonesig [[Elisabeth Frink|Elizabeth Frink]] (5 enghraifft), a Syr [[Eduardo Paolozzi]] (pedwar cerflun hunanbortread).
 
== Cyfarwyddwyr ==
 
==Cyfeiriadau==
{{Cyfeiriadau|30em}}
{{cyfeiriadau}}
 
{{commons category|National Portrait Gallery, London|Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol}}
{{Rheoli awdurdod}}
{{DEFAULTSORT:Oriel Bortreadau Genedlaethol}}
7,392

golygiad