Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Gŵyl Galan Awst"

Ychwanegwyd 802 beit ,  10 o flynyddoedd yn ôl
dim crynodeb golygu
Mae '''Gŵyl Galan Awst''' ar y cyntaf o Awst ac yn ŵyl Geltaidd hynafol iawn. Gelwir hi hefyd gan yr enw Gwyddeleg '''''Lughnasadh''''' (neu''Lugnasad'' yn Gymraeg, a ''Lammas'' yn Saesneg). Dyma ŵyl [[Lleu]], neu Lugh gan y GwyddelGwyddelod, sef duw goleuni. Enw'r [[Rhufain hynafol|Rhufeiniaid]] ar [[Lyons]] ([[Ffrainc]]) oedd Lugudunum (''Caer Lleu'') a chaed Gŵyl Awgwstws yno fel dathliad o'r hen dduw Celtaidd. Felly hefyd yn Iwerddon lle parodd gŵyl ''Lughnasadh'' tan yn ddiweddar. Gŵyl yn ymwneud â goleuni ydoedd hi, ac [[amaethyddiaeth]] a chyneuwyd coelcerthi ym mhobman i'w dathlu.
 
Yn [[Canzo]], yng ngogledd yr Eidal, mae'r trigolion lleol yn dal i ddathlu'r ''festa del sole'' ar y diwrnod yma ac felly hefyd yn y Swistir lle ceir gŵyl banc cenedlaethol ar y diwrnod hwn a chynnau coelcerthi.
 
==Gweler hefyd:Lugnasad ==
Yng Ngwyddeleg, adnabyddir Gŵyl Galan Awst fel ''Lughnasadh'' (''Lugnasad'' yn Gymraeg, weithiau '''Lughnasad''' neu '''Lug(h)nasa'''), oedd ar [[1 Awst]] yn hen [[Calendr Celtaidd|galendr]] [[Celtiaid|Celtaidd]] [[Iwerddon]]. Fe'i chysylltir â'r duw [[Lleu]] neu Lug/[[Lugh]] (yn enwedig ''[[Lug mac Ethnenn]]'').
 
Dynodai Lugnasad ddechrau tymor y [[cynhaeaf]] ac fe'i dethlid gyda gwleddoedd mawr cyhoeddus. Yn ôl y ''[[Sanas Chormaic]]'' (''Gloseg Cormac'') gan yr esgob [[Cormac]], cafodd Lugnasad ei sefydlu gan Lug mac Ethnenn ei hun yn y cyfnod [[cynhanes]]yddol. Cydnabyddir fod yr enw yn tarddu o enw Lugh.
 
== Llyfryddiaeth ==
*M. MacNéill, ''The Festival of Lughnasa'' (Dulyn, ail arg., 1982)
 
== Ffynonellau: ==
* ''Duwiau'r Celtiaid'' gan Gwyn Thomas, Llafar Gwlad 24.
 
== Cyfeiriadau ==
{{Cyfeiriadau}}
 
[[Categori:{{Gwyliau Celtaidd]]}}
 
[[Categori:PaganiaethGwyliau Celtaidd]]
[[Categori:Mytholeg Geltaidd]]
[[Categori:Paganiaeth]]
 
== Gweler hefyd ==
* [[Alban Arthan]]
* [[Alban Eilir]]
* [[Nos Calan Gaeaf]]
* [[Calan Mai]]
 
== Ffynonellau: ==
* ''Duwiau'r Celtiaid'' gan Gwyn Thomas, Llafar Gwlad 24.
 
== Cyfeiriadau ==
{{cyfeiriadau}}
 
[[Categori:Gwyliau Celtaidd]]
[[Categori:Paganiaeth]]
 
[[ast:Lugnasad]]
7,446

golygiad