Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Dadfeilio ymbelydrol"

Ychwanegwyd 1 beit ,  9 o flynyddoedd yn ôl
B
dim crynodeb golygu
(cat)
B
[[Delwedd:Dangclass7.png|bawd|Arwydd sy'n rhybuddio'r darllenydd o beryglon ymbelydredd a graddfa'r perygl hwnnw.]]
Proses mewn [[ffiseg]] ydy '''dadfeiliad ymbelydrol''' pan fo [[niwclews atomig]] [[ansefydlog (cemeg)|ansefydlog]] yr [[elfen gemegol]] yn colli neu'n rhyddhau [[egni]] drwy [[ioneiddio]] gronynnau h.y. drwy daro [[atom]]au a bwrw [[electron]]au i ffwrdd ohonyn nhw. Tydy'r niwclews (wrth ddadfeilio) ddim yn bwrw yn erbyn gronynnau eraill. Canlyniad y dadfeilio yw fod y fam atom cychwynol yn trawsffurfio i fod yn atom o fath gwahanol (y "ferch"). Er enghraifft: mae'r fam-atom [[Carbon|Carbon-14]] yn taflu ymbelydredd ac yn trawsffurfio yn [[nitrogen|nitrogen-14]], sef y ferch-atom. Yn ôl rheolau [[mecaneg cwantwm]], ni allwn gyfrifo a rhagweld faint o amser y cymerith i'r atom hwn - a phob atom arall - ddadfeilio. Ond gan bod cymaint o atomau yn dadfeilio ar yr un pryd, gallem fod yn eitha hyderus fod y cyfrifiad yn eitha agos i'w le.<ref>[http://www.iem-inc.com/prhlfr.html Decay and Half Life. Adalwyd 14-12-2009]</ref>
 
Caiff ymbelydredd ei fesur mewn [[Becquerel]]au, Bq. Diffiniad o un Bq ydy un dadfeiliad pob eiliad. Gan bod llawer o atomau mewn sampl labordy, mae'r Bq yn fesur pitw bach iawn a gall fesur cyn lleied â GBq (gigabecquerel, 1 x 10<sup>9</sup> dadfeiliad yr eiliad) neu TBq (terabecquerel, 1 x 10<sup>12</sup> dadfeiliad yr eiliad). Dull arall o fesur ymbelydredd ydy'r [[curie]], Ci.