Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Morgrugyn"

Lleihawyd o 1 beit ,  2 flynedd yn ôl
B
Manion
Tagiau: Golygiad drwy declyn symudol Golygiad ar declun symudol (ap) iOS app edit
B (Manion)
 
==Morgrug hedegog==
[[FileDelwedd:Dyddiadau hedfan morgrug, Cymru yn bennaf 1933-2010.jpg|thumbbawd|Dyddiadau hedfan morgrug, Cymru yn bennaf 1933-2010]]
Credir mai tywydd arbennig syth yn sbarduno i freninesau gymryd i'r awyr yn eu miloedd ddiwedd yr haf. Bydd gwylannod, wenoliaid ac adar eraill yn manteisio ar gyflenwad parod o fwyd. Dyma gofnod gan Gwyn Williams, Rhuthun:
 
:Rhuthun, 26 Gorffennaf 2010, am tua 7 o'r gloch ar noson drymaidd gweddol gynnes, penderfynodd trigolion cannoedd o nythod morgrug hedfan i'r awyr yn Rhuthun. Roedd 'na o leiaf 10 o nythod yn fy ngardd innau - i gyd yn arllwys morgrug adeiniog i'r awyr. Tybed sawl nyth sydd na yn Rhuthun i gyd? Rhai miloedd mae'n siŵr. <ref>Gwyn Williams ym Mwletin Llên Natur rhif 31 [https://www.llennatur.cymru/Content/Upload/Cylchgrawn31.pdf Gwyn Williams ym Mwletin Llên Natur rhif 31]</ref>
 
Dyma ddyddiadau eraill hedfan morgrug (yn nhrefn amser) yn Nhywyddiadur Llên Natur (mae'n debyg mai'r morgrugyn melyn ''[[Lasius flavus]]''oedd y rhan fwyaf ohonynt):
 
*Minehead 26 Medi 1946: ''Mr. A. V. Cornish saw Jackdaws hawking flying ants''.
*Waunfawr; 26 Gorffennaf 2006: “ar hyd y lonydd a'r ceir (wel, un car llwyd, nid ar un coch wrth ei ymyl!)”.
*Dulyn,24 Gorffennaf 2008: adroddiad radio o Iwerddon.
*Llansadwrn 28 Gorffenaf 2008: ''Overcast during the evening with flying ants emerging; last year they were seen here on 23 August..Soon eight or more large dragonflies were overhead picking them off, it was a spectacular flying display''.[http://www.llansadwrn-wx.info/] <ref>O'r Tywyddiadur i Fwletin Llên Natur rhif 31 [https://www.llennatur.cymru/Content/Upload/Cylchgrawn31.pdf O'r Tywyddiadur i Fwletin Llên Natur rhif 31]</ref>
 
Sylwer mai ym mis Gorffennaf mae'r cofnodion diweddaraf.
*'''Y morgrugyn ymffrostgar''' – mae’r un bychan ymhlith rhai llai yn gweld ei hun yn fwy na phawb, ond bychan iawn ydi o mewn gwirionedd pan geisith ymffrostio ymysg rhai mwy<ref>Dammegion Æsop, yr ail gyfres (dim dyddiad) Cyh. Hughes, Wrecsam, chwedl 56</ref>.
*'''Y morgrugyn a’r golomen''' – stori am forgrugyn a ddisgynodd i ffynnon â’r golomen yn gollwng deileni’r dŵr i’w achub. Talwyd y pwyth yn ôl pan frathodd y morgrugyn sawdl dỳn oedd ar fin dal y golomen, gan ei galluogi i ddianc. Y wers ydy bod yr un cymwynas yn teilyngu y llall<ref>Dammegion Æsop, yr ail gyfres (dim dyddiad) Cyh. Hughes, Wrecsam, chwedl 92</ref>.
*'''Gwythyr a’r morgrug''' Mae gan forgrug le anrhydeddus yn y chwedlau Cymreig hefyd. Yn stori Culhwch ac Olwen (8), un o’rtasgau amhosib a osodwyd gan Ysbadadden bencawr i Culhwch eu cy"awni cyn y gallai ennill llaw Olwen mewn priodas, oedd adfer naw llond llestr o had llin a heuwyd mewn llain arbennig o dir. Wrth lwc, pan achubodd un o gynorthwyr Culhwch, Gwythyr fab Greidawl, dwmpath morgrug rhag cael ei losgi gan dân cytunodd y morgrug diolchgar i hel yr hadau o’r pridd ar ei ran. Dyna wnaethpwyd ac roedd Gwythyr yn falch iawn pan gyrhaeddodd morgrugyn bach clo+ efo’r hedyn ola’ un. <ref>Culhwch ac Olwen, cyfaddasiad newydd Gwyn Thomas (1988), tud. 44 – 45.</ref>
 
==Enwau==
449,732

golygiad