Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Andrew Marvell"

Lleihawyd o 1 beit ,  3 mis yn ôl
Newid enw'r wybodlen using AWB
B (dol)
Tagiau: 2017 source edit
(Newid enw'r wybodlen using AWB)
 
Or how slow Death farre from the sight of day
The long-deceived Fairfax bore away. <ref>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 10.</ref></blockquote> Yn 1649 cyhoeddodd ei gerddi moliant "To his Noble Friend, Mr. [[Richard Lovelace]], upon his Poems", sy'n dathlu barddoniaeth y Cafalîr a gafodd ei garcharu dwywaith gan ei elynion. Yn yr un flwyddyn cyfansoddodd "Upon the Death of Lord Hastings", galargan anwleidyddol er cof am Henry, yr Arglwydd Hastings, bonheddwr ifanc fu farw o'r [[frech wen]] y noson cyn iddo fwriadu priodi Elizabeth, merch i Syr Theodore Mayerne, meddyg y llys brenhinol.<ref>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), tt. 10–11.</ref> Yn y cyfnod hwn hefyd mae'n debyg iddo ysgrifennu'r sawl o'i gerddi sy'n nodweddiadol o'r traddodiad Cafaliraidd: "The Fair Singer", "Young Love", "Daphnis and Chloe", "The Match", "The Definition of Love", "The Nymph complaining for the death of her Faun", "The unfortunate Lover", "The Gallery", a'r fersiwn cyntaf o "To his Coy Mistress".<ref name=Craze12>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 12.</ref>
 
Yn ddiweddarach, newidiodd Marvell ei farn ynghylch "yr Hen Achos" a sbardunodd y rhyfeloedd cartref, ac ymochrodd â Cromwell a'r Seneddwyr. Cyfansoddodd "An Horatian Ode upon Cromwell's Return from Ireland" yng Ngorffennaf 1650, i ddathlu concwest [[Iwerddon]] a chymharu'r Werinlywodraeth newydd â gogoniant [[Gweriniaeth Rhufain]].<ref name=Craze11>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 11.</ref> Yn Nhachwedd neu Ragfyr 1650, ysgrifennodd Marvell "Tom May's Death", dychangerdd sy'n gwneud hwyl ar ben y bardd a dramodydd [[Thomas May]], un o'r cyntaf i fradu achos y Brenhinwyr ac ymuno â'r Seneddwyr yn nechrau'r 1640au. Er yr oedd Marvell ei hunan bellach wedi ymochri â'r drefn newydd, roedd efe a nifer o feirdd eraill wedi hen ddiflasu ar May am iddo droi ei gefn ar y Brenin Siarl wedi iddo golli mas ar ffafriaeth y llys i [[William Davenant]] yn sgil marwolaeth [[Ben Jonson]] yn 1637.<ref>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), tt. 11–12.</ref>
 
=== Tiwtoriaeth William Dutton (1653–57) ===
Wedi iddo adael ei swydd dan yr Arglwydd Fairfax, daeth Marvell i adnabod John Milton, y bardd a gweriniaethwr a wasanaethai yn Ysgrifennydd Materion Tramor yng Nghynor y Wladwriaeth (neu Gyfrin Gyngor yr Amddiffynnydd) ers sefydlu'r Werinlywodraeth yn 1649. Mae'n debyg iddo gwrdd drwy gysylltiad Cyriack Skinner, yr hwn a gyfeirir ato dwy o [[soned]]au Milton ("Cyriack, whose Grandsire on the Royal Bench" a "Cyriack, this three years day these eys, though clear") ac hefyd yn fab i Bridget Skinner (Coke gynt) o [[Thornton Curtis]], cyfaill agos i Andrew Marvell yr hynaf a gredir iddi oroesi'r daith dros y Humber pan fu farw'r Parchedig Marvell.<ref name=Craze14Craze5/><ref name=Craze5Craze14/> Bwriad Marvell wrth wneud cymwynas â Milton oedd ymofyn gwaith drwy ei ddylanwad gwleidyddol, ac yn Chwefror 1653 arddywedodd Milton, a fu'n ddall ers y flwyddyn gynt, lythyr i'w ddanfon at [[John Bradshaw]], Arglwydd Lywydd y Cyngor, yn cymeradwyo Marvell ar gyfer swydd gyhoeddus. Yn Ebrill, penderfynodd Cromwell ddiddymu [[Senedd y Gweddill]] a Chyngor y Wladwriaeth a llywodraethu'n unben am dri mis nes sefydlu [[Senedd y Saint]].<ref>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 13.</ref> Nid oedd cyfle felly i Marvell gymryd swydd lywodraethol, ond cafodd ei benodi'n diwtor gan Cromwell ei hunan i addysgu William Dutton, disgybl yng [[Coleg Eton|Ngholeg Eton]] a oedd dan ofal ei ewythr yr Aelod Seneddol John Dutton. Yr oedd Cromwell am i William briodi ei ferch Frances, ac yn dymuno felly iddo dderbyn addysg dda. Dan dâl Cromwell, trigasant Marvell a William Dutton yn nhŷ John Oxenbridge, yr hwn a oedd yn un o gymrodyr yr ysgol ac yn gomisiynydd dros [[Ynysoedd Bermwda]], yn [[Windsor]].<ref>''Craze'', ''Life and Lyrics'' (1979), tt. 13–14.</ref> Ymdrechodd Marvell i wneud argraff dda ar Cromwell wrth roi gwersi ieithoedd i'w ddarpar fab-yng-nghyfraith, ac mae ei lythyr huawdl a chain at "Ei Ardderchogrwydd, yr Arglwydd Gadfridog Cromwell" yng Ngorffennaf 1653 yn dystiolaeth o'i barch tuag ato.<ref name=Craze14>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 14.</ref>
 
Rhywbryd yn y chwe mis rhwng ei swyddi yn Nun Appleton ac Eton, yn ystod y rhyfel cyntaf ar y môr rhwng Lloegr a [[Gweriniaeth yr Iseldiroedd]] (1652–54), cyfansoddodd Marvell y ddychangerdd "The Character of Holland" i watwar cymeriad cenedlaethol y gelyn, gan dynnu ar ei brofiadau yn yr Iseldiroedd rhyw ddeng mlynedd ynghynt. Ni chyhoeddwyd y gwaith hwnnw'n gyflawn nes ei gynnwys yn Ffolio 1681, er i ddarnau ohonno ymddangos ar ddechrau'r ail ryfel yn erbyn yr Iseldirwyr yn 1665 a'r trydydd rhyfel yn 1672.<ref name=Craze15>Craze, ''Life and Lyrics'' (1979), t. 15.</ref> Yn Awst 1654, symudodd Marvell a Dutton, gyda'r teulu Oxenbridge, i fyw mewn tŷ yn nhref [[Eton]] ei hun, ar brydles o'r ysgol.<ref name=Craze15/> Yn Chwefror 1654, danfonodd Marvell lythyr at ei gyfaill Nathaniel Ingelo, cymrawd arall o Eton, a oedd ar daith yn [[Sweden]]. Yn y llythyr hwn mae 67 o gwpledi elegeiog yn Lladin, a argraffwyd yn Ffolio 1681 dan y teitl "A Letter to Doctor Ingelo, then with my Lord Whitlock, Ambassador from the Protector to the Queen of Sweden". Galwodd Cromwell ar Marvell i ysgrifennu dau epigram Lladin i gyd-fynd â'r portread o'r Arglwydd Amddiffynnydd a ddanfonwyd i [[Cristin, brenhines Sweden]], yn Ebrill 1654 i nodi'r cytundeb rhwng Lloegr a [[Sweden]].<ref name=Craze15/> Dyma'r adeg daeth Marvell yn [[bardd llawryfog|fardd llawryfog]] answyddogol i Cromwell.
362,341

golygiad