Agor y brif ddewislen

Castell Castell-nedd

castell a godwyd gan y Normaniaid

Castell a godwyd gan y Normaniaid yw Castell Castell-nedd, ac a roddodd ei enw i'r dref a dyfodd o'i gwmpas, sef Castell-nedd, tref sirol Castell-nedd Port Talbot yn ne Cymru.

Castell Castell-nedd
NeathCastleRemains.jpg
Adfeilion Castell Castell-nedd.
Math Castell, safle archaeologeol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Castell-nedd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 51.6651°N 3.80348°W, 51.665113°N 3.803569°W Edit this on Wikidata
Manylion
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II* Edit this on Wikidata

Codwyd y castell gwreiddiol gan Robert, Iarll Caerloyw, yn y 12g. Mae ei hanes cynnar yn dywyll ond ei brif bwrpas oedd gwarchod ffin orllewinol Arglwyddiaeth Morgannwg.[1]

Ymosodwyd ar y castell gan arglwyddi Cymreig Morgannwg ar ddiwedd y flwyddyn 1183.[2]

Yn y flwyddyn 1231 arweiniodd y Tywysog Llywelyn Fawr ymgyrch mawr yn ne Cymru. Llosgwyd y castell a'r dref gan ei fyddin.[3] Ailadeiladwyd y castell ar ôl hynny ond fe'i dinistrwyd eto ar ddechrau'r 14g fel rhan o wrthryfel lleol yn erbyn Hugh Despenser, Arglwydd Morgannwg.[1]

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 CastleWales.com
  2. R. R. Davies, The Age of Conquest: Wales 1063-1415 (Gwasg Prifysgol Rhydychen, 1991), tud. 273.
  3. John Davies, Hanes Cymru (Penguin, 1992), tud. 133.
  Eginyn erthygl sydd uchod am Gastell-nedd Port Talbot. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato