Gogerddan

plasty ac ystad ym Mhowys

Ystad ger Trefeurig, bedair milltir i'r gogledd-ddwyrain o Aberystwyth oedd Gogerddan, neu Blas Gogerddan, ac un o blastai pwysicaf Sir Aberteifi, ar un adeg.

Plas Gogerddan
Plas Gogerddan, ca 1800 - artist unknown - NLW NLW gcf00937.jpg
Mathplasty Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 15 g Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
LleoliadTrefeurig Edit this on Wikidata
SirTrefeurig Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Uwch y môr26 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau52.4336°N 4.0169°W Edit this on Wikidata
Cod postSY23 3EB Edit this on Wikidata
PerchnogaethPRYSE, Athrofa'r Gwyddorau Biolegol Edit this on Wikidata
Statws treftadaethadeilad rhestredig Gradd II Edit this on Wikidata
Manylion

Roedd y tŷ yn eiddo i'r teulu ers y teulu Pryse o'r 15g neu cyn hynny, mae'r prif dŷ, Plas Gogerddan, yn dal i sefyll ac mae'n adeilad rhestredig Gradd II. Daeth yr ystad yn arbennig o gyfoethog o'r 17g ar yr elw o fwyngloddio plwm, a gyda rhan o'r elw hwnnw yr adeiladwyd y tŷ presennol. Cafodd y tŷ ei newid yn sylweddol yn y 1860au ac fe'i gwerthwyd gan Syr Pryse Loveden Saunders-Pryse i Brifysgol Cymru yn 1949.

Bellach fe'i defnyddir fel pencadlys Sefydliad Ymchwil Tir Glas a'r Amgylchedd.[1]

Darllen pellachGolygu

  • Betteley, Chris (5 July 2018). "University under fire over historic mansion 'neglect'". Cambrian News. Cyrchwyd 2019-02-17.
  • Colyer, R. J. (1981). "The Gentry and the County in nineteenth century Cardiganshire". Welsh History Review 10 (4): 497–535. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJAJ011110.pdf.
  • Colyer, Richard (1978). "The Pryse family of Gogerddan, and the decline of a great estate, 1800–1960". Welsh History Review 9 (1): 407–31. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJAJ010109.pdf.
  • Jenkins, David (1953). "The Pryse Family of Gogerddan". National Library of Wales Journal 8 (1): 81–96. https://datasyllwr.llgc.org.uk/journals/pdf/AWJBO024008.pdf. Adalwyd 21 Mawrth 2019.

Gweler hefydGolygu


CyfeiriadauGolygu

  1. Gwyddoniadur Cymru; tuda. 910; gol John Davies, Peredur Lynch, Menna Baines a Nigel Jenkins; Gwasg Prifysgol Cymru (2008).