Roedd Aoife MacMurrough (tua 1145 - 1188, Gwyddeleg: Aoife Ní Diarmait ), a adnabwyd hefyd gan haneswyr diweddarach fel Eva o Leinster, yn uchelwr Gwyddelig, yn dywysoges Leinster ac yn iarlles Penfro. Roedd hi'n ferch i Diarmait Mac Murchada (tua 1110 - 1171), Brenin Leinster a'i ail wraig, Mór Ní Tuathail neu Mor O'Toole (tua 1114 - 1191), a nith Archesgob Dulyn St Lawrence O'Toole .

Aoife MacMurrough
Marriage of strongbow and aoife.jpg
Ganwyd 1145 Edit this on Wikidata
Laighin Edit this on Wikidata
Bu farw 1188 Edit this on Wikidata
Tad Diarmuid Mac Murchadha Edit this on Wikidata
Mam Mór Ní Tuathail Edit this on Wikidata
Priod Richard Fitz Gilbert de Clare Edit this on Wikidata
Plant Isabel de Clare, Alice de Clare, Gilbert Clare Edit this on Wikidata

BywydGolygu

Yn ferch i frenin Gaeleg, byddai'r Aoife ifanc wedi cael ei magu mewn urddas llawer uwch na'r mwyafrif o ferched eraill yn Iwerddon a oedd o stoc dlotach na hi; sicrhaodd ei statws breintiedig iddi gael ei haddysgu yng nghyfraith y tir a byddai wedi sicrhau ei bod yn llythrennog mewn Eglwys-Lladin. [ angen dyfynnu ] Ar 25 Awst 1170, yn dilyn goresgyniad y Normaniaid yn Iwerddon y gofynnodd ei thad amdano, roedd hi'n briod â Richard de Clare, 2il Iarll Penfro, sy'n fwy adnabyddus fel Strongbow, arweinydd llu goresgyniad y Normaniaid, yn eglwys gadeiriol Christchurch yn Waterford . Roedd ei thad, Dermot MacMurrough, a oedd yn ceisio cynghrair filwrol gyda Strongbow yn ei ffrae â Brenin Breffni, Tiernan O'Rourke, wedi addo Aoife i Benfro. Fodd bynnag, yn ôl cyfraith Brehon, roedd yn rhaid i'r dyn a'r fenyw gydsynio i'r briodas, felly mae'n deg dod i'r casgliad bod Aoife wedi derbyn trefniadau ei thad. [1]

MarwolaethGolygu

Er nad yw union ddyddiad marwolaeth Aoife o Leinster yn hysbys (un flwyddyn a awgrymir yw 1188), mae un stori am ei thranc yn bodoli. Fel merch ifanc, bu’n byw am llawer o flynyddoedd yn dilyn marwolaeth Strongbow ym 1176, gan ymroi i fagu eu plant ac amddiffyn eu tiriogaeth.   [ angen dyfynnu ]

CyfeiriadauGolygu

  1. Hull, Eleanor (1931). A History of Ireland and Her People. Cyrchwyd 12 Aug 2016.