Agor y brif ddewislen

Evan James

cyfansoddwyr "Hen Wlad fy Nhadau

Awdur Hen Wlad fy Nhadau, anthem genedlaethol Cymru, oedd Evan James o Bontypridd ("Ieuan ap Iago"; 180930 Medi 1878). Ei fab, James James, oedd y cyfansoddwr.

Evan James
Portrait of Evan James (4670936) (cropped).jpg
Ffugenw Ieuan ap Iago Edit this on Wikidata
Ganwyd 1809 Edit this on Wikidata
Caerffili Edit this on Wikidata
Bu farw 30 Medi 1878 Edit this on Wikidata
Cymru Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth Ysgrifennwr, Bardd, gwëydd Edit this on Wikidata
Plant James James Edit this on Wikidata
Y copi cynharaf o Hen Wlad fy Nhadau, 1856
"Hen Wlad fy Nhadau", gan Madge Breese ar gyfer y Gramophone Company (1899) – y recordiad cyntaf gwybyddus o unrhyw gân yn y Gymraeg[1]

Gwëydd oedd James wrth ei waith a roedd yn cyflogi sawl gweithiwr yn ei felin ar lan Afon Rhondda. Roedd hefyd yn berchen Tafarn yr Ancient Druid yn Argoed, Bedwellte, Sir Fynwy

Yn ôl chwedl deuluol, roedd ei fab James James yn cerdded un diwrnod ar lan yr afon pan ddaeth alaw Hen Wlad fy Nhadau i'w feddwl. Pan roddodd yr alaw i'w dad, cyfansoddodd Evan James y geiriau a ddaeth i fod yn anthem cenedlaethol Cymru. Mae'n debyg fod Evan wedi ei ysbrydoli gan y ffaith fod dau o'i frodyr wedi ymfudo i'r Unol Daleithiau ac wedi ysgrifennu yn canmol eu gwlad mabwysiedig a'i annog i ymuno â nhw.[2]

Cofeb i Evan James a James James ym Mharc Ynysangharad, Pontypridd

Mae cofeb i Evan James a'i fab, ar ffurf dau ffigwr yn cynrychioli Barddoniaeth a Cherddoriaeth, yn sefyll ym Mharc Ynysangharad, Pontypridd. Dangosir wyneb Evan nesaf at ei dad, ond mae'n ymddangos yn ifancach am fod y ffotograffau oedd ar gael i'r cerflunydd, Goscombe John, wedi eu cymryd blynyddoedd ar wahan.

CyfeiriadauGolygu

  1. "Welsh anthem - The background to Hen Wlad Fy Nhadau". BBC. 2008-12-01. 
  2.  Evan a James James. BBC. Adalwyd ar 8 Medi 2018.