Ynys oddi ar arfordir Swydd Antrim, Gogledd Iwerddon yw Ynys Rathlin (Gwyddeleg: Reachlainn, Saesneg: Rathlin Island). Hi yw'r unig ynys a phoblogaeth arni yng Ngogledd Iwerddon; yn 2001 roedd y boblogaeth yn 75. Saif 6 milltir (10 km) o'r tir mawr, a dim ond 15.5 milltir (25 km) o ran agosaf Penrhyn Kintyre yn yr Alban.

Ynys Rathlin
280px
Math ynys Edit this on Wikidata
Poblogaeth 75 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Ynysoedd Prydain Edit this on Wikidata
Sir Swydd Antrim Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Arwynebedd 14.4 km² Edit this on Wikidata
Gerllaw Cefnfor yr Iwerydd Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 55.2919°N 6.1917°W Edit this on Wikidata
Hyd 6.4 cilometr Edit this on Wikidata
Ynys Rathlin

Mae fferi yn cysylltu'r ynys â thref Ballycastle ar y tir mawr. Dynodwyd yr ynys yn Ardal Gadwraeth Arbennig, ac mae degau o filoedd o adar y môr o wahanol rywogaethau yn nythu yma.

Rathlin oedd safle ymosodiad cyntaf y Llychlynwyr ar Iwerddon yn 795. Dywedir i Robert Bruce lochesu yma, ac yma mae ogof a adwaenir fel "Ogof Bruce", lle dywedir iddo weld y pryf copyn a'i ysbrydolodd i barhau'r frwydr yn erbyn y Saeson. Yn 1575, cipiwyd yr ynys gan Francis Drake a John Norreys, a lladdwyd rhai cannoedd o wragedd a phlant y trigolion, oedd yn perthyn i lwyth MacDonald. Yn 1642, bu lladdfa arall gan filwyr llwyth Campbell o'r Alban, yn ymladd dros y Cyfamodwyr.[1][2]

CyfeiriadauGolygu

  1. John Sugden, "Sir Francis Drake", Touchstone-book, cyhoeddwyd gan Simon+Schuster, Efrog Newydd, ISBN 0-671-75863-2
  2. "Sir Francis Drake and Music". The Standing Stones. Cyrchwyd 2009-08-02.