Agor y brif ddewislen

Castell Caerffili

castell yng Nghaerffili

Castell yng nghanol tref Caerffili a adeiladwyd rhwng 1268 a 1271 yw Castell Caerffili. Castell tua 1.2ha cydganol yw e gyda ffos o'i gwmpas. Hwn yw'r castell mwyaf yng Nghymru a'r ail fwyaf yng ngwledydd Prydain.

Castell Caerffili
Caerphilly aerial.jpg
Awyrlun o'r castell
Math Castell Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1268 (dyddiad Gregoraidd cyn 1584) Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Caerffili Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Arwynebedd 1.2 ha Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 51.576052°N 3.220333°W Edit this on Wikidata
Manylion
Perchnogaeth Cadw Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd I Edit this on Wikidata
Sylfaenwyd gan Gilbert de Clare, 7th Earl of Gloucester Edit this on Wikidata

HanesGolygu

 
Castell Caerffili

Adeiladwyd y castell ar safle hen gaer Rufeinig gynharach, gan Gilbert de Clare, Arglwydd Morgannwg a oedd o dras Normanaidd. Yr amcan oedd rhwystro'r Tywysog Llywelyn ap Gruffudd rhag ychwanegu'r tiroedd i'w Dywysogaeth. Llwyddodd Llywelyn gipio'r castell yn 1270 ond mewn blwyddyn roedd de Clare yn dechrau ailadeilad'r castell eto.[1]

Yn ystod gwrthryfel Llywelyn Bren yn 1316 ymosododd y Cymry ar y castell. Ymosododd rhan o fyddin Owain Glyndŵr arno hefyd.

Chafodd y castell ddim llawer o ddifrod adeg Rhyfel Cartref Lloegr (1642-1648) ar wahân i'r tŵr de-orllewinol a ddechreuodd wyro.

 
Yr 'hourd'.

AdeiladwaithGolygu

Mae Caerffili yn gastell consentrig a amgylchynir gan ffosydd dŵr a chylchoedd o dir. Mae'r tŵr de-orllewinol yn 80 troedfedd o uchder ond yn gwyro allan 13 troedfedd.

Cadwraeth a mynediadGolygu

Mae Castell Caerffili ar rhestr Cadw ac yn hawdd i gyrraedd o ganol tref Caerffili.

CyfeiriadauGolygu

  1. Over Wales Pitkin Unichrome 2000

LlyfryddiaethGolygu

  • William Rees, Caerphilly Castle, a history and description (1937)
  • H. P. Richards, A History of Caerphilly (1975)