Agor y brif ddewislen

Cyfansoddwr ac offeiriad o'r Eidal oedd Claudio Monteverdi (bedyddiwyd 15 Mai 1567 - bu farw 29 Tachwedd 1643). Mae ei waith fel cyfansoddwr yn garreg filltir bwysig sy'n nodi'r trawsnewid o gerddoriaeth y Dadeni i gerddoriaeth Faróc.[1]

Claudio Monteverdi
Bernardo Strozzi - Claudio Monteverdi (c.1630).jpg
Ynganiad It-Claudio Monteverdi.ogg Edit this on Wikidata
Ganwyd 15 Mai 1567 Edit this on Wikidata
Cremona Edit this on Wikidata
Bedyddiwyd 15 Mai 1567 Edit this on Wikidata
Bu farw 29 Tachwedd 1643 Edit this on Wikidata (76 oed)
Fenis Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Gweriniaeth Fenis Edit this on Wikidata
Galwedigaeth cyfansoddwr opera, coreograffydd, cerddolegydd, damcaniaethwr cerddoriaeth, fiolydd, offeiriad Catholig, Cyfansoddwr, Cerddor, Canwr Edit this on Wikidata
Swydd kapellmeister Edit this on Wikidata
Adnabyddus am L'Arianna, Il ballo delle ingrate, L'incoronazione di Poppea, L'Orfeo, Il ritorno d'Ulisse in patria, Vespro della Beata Vergine Edit this on Wikidata
Arddull Opera, Cerddoriaeth faróc Edit this on Wikidata
Mudiad Cerddoriaeth y Dadeni, Cerddoriaeth faróc Edit this on Wikidata
Claudio Monteverdi

Bywyd personnolGolygu

 
Penddelw o Claudio Monteverdi yng 'Ngerddi Ioan Pawl II', yn Cremona, yr Eidal.

Fe'i ganwyd yn Cremona'n fab i'r meddyg Baldassare Monteverdi. Yn 1599 priododd y gantores llys Claudia Cattaneo,[2] a fu farw ym Medi 1607.[3] Roedd ganddynt ddau fab (Francesco a Massimilino) a merch (Leonora). Bu farw merch arall yn union wedi' enedigaeth.[4]

Yn 1632 fe'i ordeiniwyd yn offeiriad Pabyddol.[5]

Bu farw Monteverdi yn Fenis ar 29 Tachwedd 1643, ar ôl cystudd byr, a chladdwyd ef yn y Basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari.

Ei waith fel cyfansoddwrGolygu

Roedd yn un o arloeswyr mwyaf blaenllaw dwy arddull gerddorol: 'Deulais y Dadeni' (Renaissance polyphony) a'r basso continuo, dau o dechnegau pwysicaf y Baróc.[4] Cyfansoddodd Monteverdi un o'r operau cyntaf erioed: y L'Orfeo, a dyma'r opera hynaf - sy'n dal i gael ei chanu'n rheolaidd heddiw. Caiff Monteverdi ei ystyried yn gyfansoddwr sydd a ddarganfu ei lais ei hun; llais newydd, gwahanol a chafodd y clod teilwng yn ystod ei oes yn ogystal ag wedyn.[6]

Yn ystod ei flynyddoedd olaf, mewn cyfnod o salwch, y cyfansoddodd ddau o'i gampweithiau gorau: Il ritorno d'Ulisse in patria (Dychweliad Ulysses, 1641), a'r opera hanesyddol L'incoronazione di Poppea (Coroni'r Poppea, 1642), sy'n seiliedig ar fywyd yr Ymerawdwr Nero.[7] Cyfrifir y L'incoronazione yn hynod bwysig, ei fagnum opus, ac mae'n cynnwys golygfeydd sy'n gymysgedd o drasiedi, rhamant a hwyl - yn union fel bywyd ei hun. Caiff hefyd ei gyfri fel llafn y swch Faróc, a dorrodd dir newydd, gyda'i gymeriadau real a'i gynghanedd cerddorol cynnes.[8] Hyd at y 1960 ystyriwyd ei weithiau drwy lygad yr hanesydd yn hytrach na'r cerddor, ond ers hynny fe'i gosodir ar lwyfan llawer uwch, yn enwedig The Coronation of Poppea, sy'n cael ei chanu heddiw ledled y byd.

 
Mae'r beddrod yn y Basilica di Santa Maria Gloriosa dei Frari

Y madrigalauGolygu




Trafferth chwarae'r these files? Gweler yr Adran Gymorth.

Ar fadrigalau y gweithiod hyd nes oedd yn ei bedwar-degau, a chyfansoddodd naw llyfr. Cymerodd bedair blynedd i orffen ei lyfr cyntaf o 21 madrigal, ar gyfer 5 llais.[9] Fel cyfanwaith, gellir olrhain yr esblygiad o gerddoriaeth y Dadeni i arddull 'fonodig' cerddoriaeth Faróc yn y gweithiau hyn.

Yn dilyn ei farwolaethGolygu

Yn ogystal â nifer o enwau ffyrdd, neilltuwyd hefyd asteroid i'w goffáu: 5063 Monteverdi.[10] Ceir nifer o gorau a llefydd hefyd sy'n dwyn ei enw: Grŵp Polyffonig Claudio Monteverdi, Crema di Claudio Monteverdi Coro a Chôr Monteverdi.

CyfansoddiadauGolygu

Cyfansoddodd Monteverdi o leiaf deunaw opera. Dim ond yr isod sydd wedi goroesiGolygu

Gweithiau seciwlar a chrefyddolGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. William D. Halsey; Ed. Collier's Encyclopedia. Cyfrol. 16. Efrog Newydd: MacMillan Educational Company; 1991
  2. Whenham, John, and Richard Wistreich, eds. The Cambridge Companion to Monteverdi. Gwasg Prifysgol Caergrawnt, 2007.
  3. Whenham, John, and Richard Wistreich, eds. The Cambridge Companion to Monteverdi. Gwasg Prifysgol Caergrawnt, 2007, 66.
  4. 4.0 4.1 Ringer, Mark. Opera's First Master: The Musical Dramas of Claudio Monteverdi. Canada: Amadeus Press, 2006.
  5. Marthaler, Benard L., ed. New Catholic Encyclopedia 2nd ed. Detroit: Thomson Gale, 2003.
  6. Mark Ringer; Opera's First Master: The Musical Dramas of Claudio Monteverdi; Canada: Amadeus Press; 2006
  7. Sadie, Stanley, gol. The New Grove Dictionary of Music and Musicians 2nd ed. Llundain: MacMillan Publishers Limited, 2001.
  8. Arnold, Denis, a Nigel Fortune, eds. The New Monteverdi Companion. Llundain: faber and faber, 1985,[angen y dudalen].
  9. Schrade, Leo. Monteverdi: Creator of Modern Music. New York: W. W. Norton & Company, 1950.
  10. Halsey, William D., ed. Collier's Encyclopedia. Vol. 16.. Efrog newydd: MacMillan Educational Company, 1991.

Dolenni allanolGolygu


   Eginyn erthygl sydd uchod am Eidalwr neu Eidales. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.