Daniel Davies, Abertawe

gweinidog Cymreig

Roedd y Parch Daniel Davies, D. D. (15 Tachwedd 179719 Chwefror 1876) yn bregethwr gyda'r Bedyddwyr Cymreig, a elwir hefyd yn "Y Dyn Dall".

Daniel Davies, Abertawe
Dr Daniel Davies, Swansea (1797-1876) NLW3361967.jpg
Ganwyd15 Tachwedd 1797 Edit this on Wikidata
Llanfair-ar-y-bryn Edit this on Wikidata
Bu farw19 Chwefror 1876 Edit this on Wikidata
DinasyddiaethBaner Cymru Cymru
Galwedigaethgweinidog yr Efengyl Edit this on Wikidata

Bywyd cynnar ac addysgGolygu

Cafodd Davies ei eni ym Moelfre, Llanfair-ar-y-bryn, Sir Gaerfyrddin. Joshua Davies oedd ei dad. Roedd yn byw yn Nowlais, Merthyr Tudful tra'n fachgen[1] a aeth yn ddall ar ôl goroesi'r frech wen.[2] Yn 1815 derbyniwyd ef yn fyfyriwr yn Ysgol Brenhinol y Deillion, Lerpwl, lle nid yn unig y dysgodd sgiliau llaw, megis gwneud basgedi a gwehyddu, ond hefyd dysgodd siarad Saesneg.[3]

GyrfaGolygu

Roedd Davies yn 19 pan ddechreuodd bregethu yng Nghymru, i ddechrau gyda'r Presbyteriaid, ond yn fuan wedyn gyda'r Bedyddwyr.  Yn yr 1820au bu'n pregethu i'r Bedyddwyr Cymreig yn Llundain, ond cafodd alwad i Gapel Bedyddwyr Cymraeg Bethesda yn Abertawe yn 1826, gan wasanaethu yno tan 1855.  Bu'n pregethu mewn amryw o eglwysi yng Nghymru yn hwyrach yn ei fywyd.  Roedd yn gefnogol iawn o addysg y wladwriaeth ac addysg cyfrwng Saesneg i blant Cymraeg.[4]  Roedd yn nodedig am ei ddeallusrwydd a frwdfrydedd am ddysgeidiaeth; bu i un ffrind ddweud am ei bregethu, "He was like one of those transatlantic steamers that must be seen in deep waters to be appreciated." Rhestrodd y Parch D. T. Phillips ef fel un o'r "princes of the pulpit" yn hanes Cymru.[5] Bu farw'r pregethwr Cymraeg Christmas Evans yng nghartref Daniel Davies yn 1838, ac fe bregethodd Davies yn ei angladd.[6]

Cafodd ei lun wedi ei dynnu gan y ffotgraffydd John Thomas fel hyn ddyn. Bu farw'r Parchedig Ddr. Davies yn 1876, yn 78 oed.  Mae ei fedd yn Abertawe, mewn claddgell yng Nghapel y Bedyddwyr Cymraeg gynt ym Methesda. Roedd yn briod; roedd ei wraig wedi marw cyn 1856.[7] Roedd ganddo o leiaf un merch a'i goroesodd, sef Mrs. J. Rowlands o Lanelli.[8][8]

CyfeirnodauGolygu

  1. Charles Wilkins, The History of Merthyr Tydfil (J. Williams and Sons 1908): 335–337.
  2. William Cathcart, ed., The Baptist Encyclopedia (L. H. Everts 1883): 309–310.
  3. Morris Brynllwyn Owen, "Daniel Davies" Dictionary of Welsh Biography (National Library of Wales 2009).
  4. John Vyrnwy Morgan, The Life and Sayings of Kilsby Jones: Congregational Minister (Elliot Stock 1896): 164.
  5. Rev.
  6. Christmas Evans, J. Davis, Memoir and Sermons of the Rev.
  7. "Testimonial to the Rev.
  8. John Innes, Old Llanelly (1902): 170.