Matteo Maria Boiardo

Bardd Eidalaidd yn yr ieithoedd Eidaleg a Lladin a dyneiddiwr yng nghyfnod y Dadeni Dysg oedd Matteo Maria Boiardo (Mai neu Fehefin 144119 Rhagfyr 1494) sydd yn nodedig am ei arwrgerdd Orlando innamorato, y gerdd gyntaf i gyfuno elfennau Cylch Arthur â'r rhamant Garolingaidd.

Matteo Maria Boiardo
Matteo Maria Boiardo, ritratto 1.jpg
Ganwyd 1441 Edit this on Wikidata
Scandiano Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Rhagfyr 1494 Edit this on Wikidata (53 oed)
Reggio nell'Emilia Edit this on Wikidata
Galwedigaeth bardd, ysgrifennwr Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Orlando Innamorato Edit this on Wikidata
Priod Taddea Gonzaga Edit this on Wikidata
Plant Camillo Boiardo Edit this on Wikidata

BywgraffiadGolygu

Ganed yn Scandiano, ger dinas Reggio nell'Emilia, yn Nhaleithiau'r Babaeth, a chafodd ei fagu yn Ferrara. Aelod o deulu cefnog ydoedd, a threuliodd ei oes yng ngwasanaeth Tŷ Este, a fu'n rheoli Dugiaeth Ferrara a Dugiaeth Modena a Reggio. Gwasanaethodd Boiardo yn gapten ar luoedd y Dug Ercole I d'Este ym Modena o 1480 i 1482 ac yn Reggio o 1487 hyd at ei farwolaeth.[1] Bu farw yn Reggio nell'Emilia yn 53 oed.

BarddoniaethGolygu

Cyfansoddai Boiardo ei farddoniaeth gynnar yn Lladin, ac ysgrifennodd hefyd yn Eidaleg eclogau a chyfrol o delynegion serch ar batrwm Francesco Petrarca yn dwyn y teitl Amorum libri tres (1499).

Cychwynnodd ar ei gampwaith, Orlando innamorato, tua 1476, gyda'r nod o ysgrifennu tair rhan. Cyhoeddwyd y ddwy ran gyntaf ym 1483, ond bu'r gwaith yn anorffenedig ganddo a dim ond ychydig o'r drydedd ran a gyflawnwyd cyn ei farwolaeth. Tynnai'r gwaith ar ddeunydd o lenyddiaeth Roeg, Lladin, Ffrangeg, ac Eidaleg, ac o sawl genre, a'i brif themâu ydy sifalri, dewrder milwrol, gwladgarwch, a chrefydd. Nodweddir y gerdd gan ieithwedd ddysgedig, ac yn ôl nifer o feirniaid metha cymeriadaeth y bardd a'i ymdrechion i lunio hynt y stori. Er nad oedd Orlando innamorato yn boblogaidd, cafodd ddylanwad pwysig ar ffurf yr arwrgerdd. Codai pen llinyn y stori gan Ludovico Ariosto yn ei gerdd ffantasi epig Orlando furioso (1516), un o fydryddweithiau gwychaf y Dadeni.

CyfeiriadauGolygu