Muammar al-Gaddafi

Arweinydd Libia oedd Muammar Mohammad Abu Minyar al-Gaddafi (7 Mehefin 194220 Hydref 2011), neu'r Milwriad Gaddafi (Arabeg : معمر القذافي, Muʿammar Al-Qaḏâfî ; ceir sawl ffurf arall ar ei enw wedi'i drawslythrennu o'r Arabeg).

Muammar al-Gaddafi
GanwydMuammar Muhammad Abu Minyar Gadafi Edit this on Wikidata
1942 Edit this on Wikidata
Qasr Abu Hadi Edit this on Wikidata
Bu farw20 Hydref 2011 Edit this on Wikidata
o anaf balistig Edit this on Wikidata
Sirte Edit this on Wikidata
DinasyddiaethLibia, Kingdom of Libya, Great Socialist People's Libyan Arab Jamahiriya Edit this on Wikidata
AddysgDoctor of Sciences Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Benghazi Military University Academy
  • University of Libya
  • Joint Services Command and Staff College
  • Fu Hsing Kang College, National Defense University Edit this on Wikidata
Galwedigaethgwleidydd, ysgrifennwr, swyddog milwrol Edit this on Wikidata
SwyddBrotherly Leader and Guide of the Revolution, Chairperson of the African Union, Prif Weinidog Libia Edit this on Wikidata
Adnabyddus amThe Green Book, Third International Theory Edit this on Wikidata
Taldra185 centimetr Edit this on Wikidata
Plaid WleidyddolLibyan Arab Socialist Union, Arab Socialist Union Edit this on Wikidata
MudiadPan-Arabism, anticolonialism, Cenedlaetholdeb Arabaidd, Third International Theory Edit this on Wikidata
TadMohammed Abdus-Salam Edit this on Wikidata
MamAisha Ben Niran Edit this on Wikidata
PriodFathia Nuri Khalid, Safia Farkash Edit this on Wikidata
PlantAl-Saadi Gaddafi, Saif al-Islam al-Gaddafi, Hannibal Muammar Gaddafi, Mutassim Gaddafi, Saif al-Arab Gaddafi, Khamis al-Gaddafi, Muhammad Gaddafi, Ayesha Gaddafi Edit this on Wikidata
Gwobr/auUrdd y Llew Gwyn, Urdd Seren Mawr Iwgoslafia, Urdd Stara Planina, Order of Bohdan Khmelnytsky, Urdd dros ryddid, Order of the Tribute to the Republic, Order of the Republic of The Gambia, Allwedd Aur Madrid, Order of Good Hope, Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Gwlad Pwyl, Order of the National Flag, 1st class, Urdd Tywysog Yaroslav Gall, Dosbarth 1af, National Maltese Order of Merit, Order of the 7th November 1987, Ribbon bar of the Kagera River Medal, National Order of Chad, Order of the Federal Republic, Grand Cross of the National Order of Mali, Urdd José Martí, Urdd Umayyad, Order of Courage, Urdd y Seren Iwgoslaf, National Order of Niger, National Order of the Leopard, Order of Merit of Benin, Friendship Order, Urdd Cyfeillgarwch, Urdd seren Romania, Korean Buddhist Human Rights Award, Star of the Socialist Republic of Romania, Order of Bohdan Khmelnytskyi, 1st class, Hero of the Republic, Order of the Republic, Order of the Grand Conqueror, Order of the Republic, National Order of Mali, National Order of Benin, Order of recognition, Order of Katonga, Order of the National Flag, Supreme Order of the Renaissance, Order of the State of Palestine, Order of the Star of Palestine, National Order of Merit, Order of Bogdan Khmelnitsky, 3rd class, Medal Jiwbili "I Goffáu 100fed Pen-blwydd Geni Vladimir Ilyich Lenin" (10 gair / words) Edit this on Wikidata
llofnod

Cafodd ei eni yn Sirt, Libia, yn fab i fugail tlawd. Ef oedd arweinydd de facto Libia ers 1970 yn sgîl gwrthdroi'r llywodraeth yn 1969 mewn coup d'état a ddiorseddodd y Brenin Idris. Nid oedd yn dal swydd wleidyddol fel y cyfryw, gan adael gwleidyddion eraill i fod yn arlywydd a gweinidogion swyddogol, ac mae'n cael ei adnabod fel "Tywysydd Chwyldro Mawr Gweriniaeth Boblogaidd Sosialaidd Arabaidd Fawr Libia" neu "y Brawd-dywysydd". Fel arweinydd mae Gaddafi wedi cynnig "trydydd lwybr" i'r gwledydd sy'n datblygu a'r byd Arabaidd, athroniaeth a geir yn ei lyfr adnabyddus Y Llyfr Gwyrdd.

Gwrthryfel 2011 golygu

Yn Chwefror 2011 llifodd ton ar ôl ton o brotestiadau gwleidyddol drwy'r Dwyrain Canol; ffynhonnell y protestiadau hyn oedd Tiwnisia ac yna'r Aifft yn Ionawr 2011 a gwelwyd ymgyrch gref drwy Lybia i gael gwared â'r unben Gaddafi. Erbyn 23ain o Chwefror roedd Gaddafi wedi colli rheolaeth o lawer iawn o drefi'r wlad ac yn ôl nifer o adroddiadau roedd dros fil o bobl wedi marw. Anerchodd y dorf sawl gwaith i geisio eu tawelu. Bu farw Gaddafi yn ei ddinas enedigol, Sirt, yn dilyn ymladd rhwng y ddwy ochr. Bu farw ei fab Moatassem Gaddafi yn y frwydr hon. Bu farw ei fab ieuaf Khamis al-Gaddafi yn 2012.