Agor y brif ddewislen
Rio Grande do Sul

Talaith fwyaf deheuol Brasil yw Rio Grande do Sul. Roedd y boblogaeth yn 10,963,216 yn 2006. Prifddinas y dalaith yw Porto Alegre.

Yn y gogledd mae'n ffinio ar dalaith Santa Qatarina, gydag Afon Wrwgwái yn eu gwahanu. Yn y de mae'n ffinio ar Wrwgwái, ac yn y gorllewin ar yr Ariannin, gyda'r môr ar yr ochr orllewinol.

Yn 1851, sefydlodd Thomas Benbow Phillips (1829 - 1915) wladfa Gymreig yn Rio Grande do Sul. Ymhen dwy flynedd roedd tua chant o Gymry yno, ond erbyn diwedd 1854, roedd y rhan fwyaf o'r sefydlwyr wedi gwasgaru; yn ôl Phillips, yn bennaf oherwydd i lawer ohonynt, oedd yn gyn-lowyr, symud i weithio i weithfeydd glo ym Mrasil.

Gweler hefydGolygu