Thomas Jones (Y Bardd Cloff)

bardd (1768–1828)

Roedd Thomas Jones (Y Bardd Cloff) (15 Mai, 176819 Chwefror, 1828) yn fardd Cymreig. [1]

Thomas Jones
Ffugenw Bardd Cloff Edit this on Wikidata
Ganwyd 15 Mai 1768 Edit this on Wikidata
Llandysilio-yn-Iâl Edit this on Wikidata
Bu farw 19 Chwefror 1828 Edit this on Wikidata (59 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth bardd Edit this on Wikidata

CefndirGolygu

Ganwyd Y Bardd Cloff yn Llandysilio-yn-lâl [2], Sir Ddinbych yn blentyn i John Jones ac Elizabeth ei wraig. [3]. Yn ystod ei blentyndod cynnar ddioddefodd damwain a adawodd yn gloff ac a rhoddodd ei enw barddol iddo yn ddiweddarach yn ei fywyd.

GyrfaGolygu

Yn bymtheg oed symudodd i Lundain i weithio fel cyfrifydd i Mathew Davies, gwneuthurwr coetsis yn 90 Long Acre, Llundain. Cafodd holl ofal masnach swyddfa Mathew Davies ym 1803 ac erbyn 1813 roedd wedi dod yn bartner yn y gwaith. [1]

BarddGolygu

Am gyfnod hir bu cysylltiad agos rhwng Jones a Chymdeithas Gwyneddigion Llundain. Etholwyd ef yn aelod yn 1789; gweithredodd fel ysgrifennydd y gymdeithas ym 1790 a 1791 a bu'n llywydd am dri thymor, yr achlysur olaf ym 1821. Roedd yn gyfeillgar iawn â John Jones, (Jac Glan-y-gors), Siôn Ceiriog ac Edward Charles (Siamas Gwynedd), [4] a chanodd gywydd iddynt hwy ac eraill wedi i Siamas ddyfod yn rhydd o garchar lle bu yn hir am ddyled Cywydd a ddanfonodd y bardd o garchar lle y bu yn hir am ddyled. [5]

Canodd awdl i ddathlu pen-blwydd y Gwyneddigion ym 1799, a gyhoeddwyd yn Gymraeg a Saesneg, ac Awdl ar Ddydd Gŵyl Dewi Sant ar ei chyfer ym 1802. Ar adeg dathlu jiwbilî'r Gwyneddigion, anrhegwyd Y Bardd Cloff â bathodyn arian y gymdeithas. Enillodd Jones sawl gwobr yn yr eisteddfodau hefyd.

MarwolaethGolygu

Bu farw yn gartref 90 Long Acre, Llundain, yn 59 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion ym mynwent Eglwys St Martin-in-the-Fields. Canwyd marwnad iddo gan Robert Davies (Bardd Nantglyn) a wobrwywyd gyda medal arian gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion. [2]

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 "JONES, THOMAS ('Y Bardd Cloff'; 1768 - 1828), bardd | Y Bywgraffiadur Cymreig". bywgraffiadur.cymru. Cyrchwyd 2020-03-25.
  2. 2.0 2.1 "Jones, Thomas [pseud. Bardd Cloff] (1768–1828), Welsh-language poet". Oxford Dictionary of National Biography (yn Saesneg). doi:10.1093/ref:odnb/15094. Cyrchwyd 2020-03-25.
  3. Gwasanaethau Archifau Cymru; Cofrestr Blwyf Llandysilio-yn-lâl Cofrestr 1759 - 1782; bedyddiadau 1768
  4. Y Llenor Cyf. 10, Rh. 1-4, 1931 Edward Charles (Siamas Gwynedd) adalwyd 25 Mawrth 2020
  5. Y Mynegai i Farddoniaeth Gymraeg y Llawysgrifau adalwyd 25 Chwefror 2020