Agor y brif ddewislen

Dinas yn ne Rwsia, ar lan orllewinol Afon Volga, yw Volgograd (Rwseg: Волгоград, Volgograd), gynt Tsaritsyn (Rwseg: Царицын) (1598–1925), wedyn Stalingrad (Rwseg: Сталинград) (1925–61). Canolfan weinyddol Oblast Volgograd yw hi.

Volgograd
Volgograd Montage 2016.png
Coat of arms of Volgograd city.svg
Math dinas fawr, dinas â miliynau o drigolion, tref/dinas Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl Afon Volga Edit this on Wikidata
Poblogaeth 1,015,586 Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1589 Edit this on Wikidata
Pennaeth llywodraeth Andrej Kosolapov Edit this on Wikidata
Cylchfa amser UTC+04:00, UTC+03:00 Edit this on Wikidata
Gefeilldref/i
Coventry, Ostrava, Kemi, Liège, Dijon, Torino, Port Said, Chennai, Hiroshima, Reinickendorf, Chemnitz, Ruse, Jilin City, Kruševac, Tiraspol, Płońsk, Sandanski, Orlando, Olevano Romano, Cleveland, Toronto, Chengdu, Yerevan, İzmir, Ortona, Cwlen, Kiev Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Volgograd Urban Okrug Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Rwsia Rwsia
Arwynebedd 859 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 80 metr Edit this on Wikidata
Gerllaw Afon Volga Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 48.7°N 44.48°E Edit this on Wikidata
Cod post 400001–400138 Edit this on Wikidata
Pennaeth y Llywodraeth Andrej Kosolapov Edit this on Wikidata

HanesGolygu

Sefydlwyd y ddinas yn 1589 fel caer lle mae Afon Tsaritsa yn ymuno ag Afon Volga i amddiffyn ffin ddeheuol Rwsia. Fe'i cipiwyd ddwywaith mewn gwrthryfeloedd gan Cosaciaid, unwaith yng ngwrthryfel Stenka Razin yn 1670 ac unwaith yng ngwrthryfel Yemelyan Pugachev yn 1774. Daeth yn borthladd ac yn ganolfan fasnachol o bwys yn ystod y 19g.

Yn ystod Rhyfel Cartref Rwsia, roedd ymladd ffyrnig am Tsaritsyn. Fe'i meddiannwyd gan luoedd y Bolsieficiaid yn 1918 ond ymosodwyd arni gan luoedd y Rwsiaid Gwynion. Bu bron iddi gwympo, ond achubwyd y ddinas i'r Cochion gan y Cadfridog Pavel Sytin a chadeirydd y pwyllgor milwrol lleol, Josef Stalin. Gan i Stalin gymryd rhan yn yr ymdrech i'w hamddiffyn yn y rhyfel cartref, ailenwyd y ddinas ar ei ôl fel 'Stalingrad' ("Dinas Stalin") yn 1925.

Yn y 1930au datblygodd Stalingrad fel canolfan diwydiant trwm a chanolfan cludo nwyddau. Chwaraeodd rôl allweddol yn yr Ail Ryfel Byd, pryd bu lluoedd Sofietaidd a Natsïaidd yn ymladd dros y ddinas am dros bum mis ym Mrwydr Stalingrad. Cafodd y ddinas ei difetha bron yn llwyr yn y frwydr, ond llwyddodd Byddin Goch y Sofietaidd i gadw gafael arni. Gwelir amddiffyniad Stalingrad fel trobwynt yn y rhyfel gan mai Stalingrad yw'r pwynt pellach i'r lluoedd Almaenig ei gyrraedd yn y dwyrain. Mewn cydnabyddiaeth o aberth y dinesyddion, rhoddwyd y teitl 'Dinas-Arwr' iddi yn 1945. Newidiwyd yr enw unwaith eto yn 1961 i 'Volgograd' ("Dinas y Volga"), fel rhan o raglen ddileu cwlt Stalin Krushchev.

DelweddGolygu

 
Golygfa dros Volgograd o fryn Mamayev Kurgan

CyfeiriadauGolygu

Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:


  Eginyn erthygl sydd uchod am Rwsia. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.