Mae Caer Lêb yn amddiffynfa neu sefydliad o Oes yr Haearn gerllaw Brynsiencyn yn ne-orllewin Ynys Môn.

Caer Lêb
Mathsafle archaeolegol, heneb gofrestredig Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirYnys Môn
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau53.1819°N 4.2868°W Edit this on Wikidata
Rheolir ganCadw Edit this on Wikidata
Map
PerchnogaethCadw Edit this on Wikidata
Statws treftadaethheneb gofrestredig Edit this on Wikidata
Manylion
Dynodwr CadwAN014 Edit this on Wikidata

Mae dau glawdd pridd gyda ffos rhyngddynt yn amgylchynu darn mwy neu lai hirsgwar o dir. Mae'r clawdd mewnol yn gyfan, a gellir gweld y fynedfa ar yr ochr ddwyreiniol. Credir fod wal cerrig wedi bod ar ben y clawdd yma. Er gwaethaf y cloddiau a'r ffos, mae'r safle ar dir gwastad ac ni fyddai'n hawdd ei amddiffyn; awgrymwyd mai er mwyn statws yr oedd y cloddiau.

Bu cloddio ar y safle yn 1866, a chafwyd hyd i olion tŷ crwn a nifer o adeiladau hirsgwar. Cafwyd hyd i grochenwaith o'r ail, drydedd a'r bedwaredd ganrif, yn awgrymu fod pobl yn byw ar y safle yng nghyfnod y Rhufeiniaid. Gellir cyrraedd y safle wrth droi i'r dde yn syth ar ôl y troead wrth adael Brynsiencyn ar y briffordd A4080 i gyfeiriad Niwbwrch.

Fideo o Gaer Lêb

Llyfryddiaeth

golygu
  • Frances Lynch, Gwynedd, A Guide to Ancient and Historic Wales (Llundain: HMSO, 1995)