Capel Lligwy

(Ailgyfeiriad oddi wrth Capel Llugwy)

Eglwys ganoloesol ar Ynys Môn yw Capel Lligwy (hefyd: Capel Llugwy neu Hen Gapel Lligwy). Fe'i lleolir ger Moelfre yng ngogledd-orllewin yr ynys, ger siambr gladdu gynhanesyddol Lligwy a phentref caerog Din Lligwy.

Capel Lligwy
Hen Capel Lligwy - geograph.org.uk - 461607.jpg
Math eglwys Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 12G Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Ynys Môn Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53.3524°N 4.2564°W Edit this on Wikidata
Arddull pensaernïol pensaernïaeth ganoloesol Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II, heneb gofrestredig Edit this on Wikidata
Manylion
Dynodwr Cadw AN056 Edit this on Wikidata

Codwyd y capel ar dir uchel uwchlaw Traeth Lligwy yn y 12g, a hynny yn ystod teyrnasiad Owain Gwynedd, brenin Gwynedd, yn ôl pob tebyg. Yn y 14g ailadeiladwyd rhan uchaf y muriau a gosod to newydd: gellir gweld y gwahaniaeth rhwng cerrig y muriau isaf a'r rhai newydd a osodwyd arnynt.[1]

Capel Lligwy

Yn yr 16g, ychwanegwyd capel i'r de o'r prif adeilad. Ceir claddgell (crypt) 8'x8' o dan y capel gyda grisiau carreg yn arwain i lawr iddi. Yn ymyl yr egwys ceir maen gyda thwll ar ei ben a fu'n sylfaen croes garreg yr eglwys ar un adeg. Mae'r eglwys a'r tir o'i chwmpas yn cael eu hamgau gan furiau'r llan.[1]

Mae'r eglwys - a elwir yn 'gapel' am ei bod yn is-eglwys yn perthyn i reithoriaeth arall - yn adfail erbyn hyn, heb do. Mae'n heneb gofrestredig sydd yng ngofal Cadw.

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 North Wales, cyfres The Travellers Guides (Darton, Longman & Todd, d.d.), tud. 81.
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: