Agor y brif ddewislen

Awdur gweithiau crefyddol yn yr iaith Lladin a Lolard o Gymro oedd Gwallter Brut neu Walter Brut (hefyd Walter Brute) (fl. diwedd y 14g). Roedd yn frodor o Ororau Cymru. Mae'r prawf llys a sefyllodd yn 1391 yn ddigwyddiad o bwys yn hanes Lolardiaeth.

Gwallter Brut
Ganwyd 14G Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth Ffermwr Edit this on Wikidata

Ei hanesGolygu

Mae Gwallter yn disgrifio ei hun fel "pechodwr, lleygwr, ffermwr a Christion" yn ei brawf am heresi, a gynhaliwyd yn Henffordd o flaen Thomas Trefnant, Esgob Henffordd. Un o'r twrneiau a'i holodd yn y prawf oedd y croniclydd Cymreig Adda o Frynbuga.

Yn ei dystiolaeth haerai Gwallter mai'r Cymry oedd "dewis offeryn Duw" i ddymchwel y Pab a oedd, yn ôl rhai o'r Lolardiaid, yn neb llai na'r Gwrth-Grist (cred sy'n seiliedig ar ddarlleniad o Llyfr y Datguddiad). Yn nes ymlaen, yn 1402, byddai'n ymuno yng ngwrthryfel Owain Glyn Dŵr.[1]

O ran ei ddiwinyddiaeth, roedd yn ddilynwr i William Swinderby, un o ddisgyblion John Wycliffe. Un o syniadau "heretig" dadleuol Gwallter oedd ei gred fod gan ferched yr hawl i fod yn offeiriad.

Cyfeirir at Wallter Brut yn y gerdd Saesneg Canol adnabyddus Piers Plowman.

Mae Gwallter Brut yn gymeriad yn y nofel Saesneg Owen Glendower gan John Cowper Powys: ynddi mae'n ffoi am noddfa i Ddinas Brân, ger Llangollen.

GweithiauGolygu

  • Diwynyddiaeth Sagrafen yr Allor

CyfeiriadauGolygu

  1. John Davies, Hanes Cymru (Penguin), tud. 188.
  • "Text and Controversy from Wyclif to Bale: Essays in Honour of Anne Hudson". English Historical Review, 2007, vol CXXII
  • Registrum Johannis Trefnant Episcopi Herefordensis, gol. by W.W. Capes. Canterbury and York Society 20 (1916).