Mae iechyd meddwl yn lefel o les seicolegol, neu absenoldeb salwch meddwl.

Iechyd meddwl
Mathhealth psychology, Iechyd Edit this on Wikidata
Rhan ocounselling, wellbeing and community services Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Gallwn feddwl am iechyd meddwl yn nhermau y ffordd a deimlwn am ein hunain a’r pobl o’n cwmpas, ein gallu i wneud a chadw ffrindiau a pherthnasau, ein gallu i ddysgu gan eraill ac ein gallu i ddatblygu’n seicolegol ac yn emosiynol

Mae’n rywbeth sy’n newid ar adegau gwahanol o’n bywydau a bydd rhai pobl yn meddwl amdano fel ‘iechyd emosiynol’ neu ‘lles’, ond yr un peth ydyn nhw’n y bôn. Gall effeithio ar y ffordd fydden ni’n meddwl, yn teimlo ac yn ymddwyn a dylanwadu ar y ffordd fydden ni’n delio â straen, yn uniaethu ag eraill ac yn gwneud penderfyniadau.

Mae bod yn feddyliol iach hefyd yn ymwneud â’r cryfder i oresgyn yr anawsterau a’r heriau a fydd yn ein wynebu ni i gyd ar adegau’n ystod ein bywydau – i fod â hyder ac hunan-barch ac i allu credu’n ein hunain.

Dolenni allanol golygu


Cyngor meddygol

Sgrifennir tudalennau Wicipedia ar bwnc iechyd er mwyn rhoi gwybodaeth sylfaenol yn unig. Allen nhw ddim rhoi'r manylion sydd gan arbenigwyr i chi.

Mae'r erthygl hon yn cynnwys testun o’r dudalen Beth yw iechyd meddwl ar wefan  , sef gwefan at y diben o ddarparu gwybodaeth a chefnogaeth am iechyd meddwl yn y Gymraeg. Mae gan y dudalen penodol hwnnw drwydded agored CC BY-SA 4.0; gweler testun y drwydded am delerau ail-ddefnyddio’r gwaith.

Am driniaeth ar gyfer afiechyd, cysylltwch â'ch meddyg neu ag arbenigwr cymwys arall

Iechyd meddwl, fel y'i diffinnir gan Asiantaeth Iechyd Cyhoeddus Canada,[6] yw gallu unigolyn i deimlo, meddwl, a gweithredu mewn ffyrdd i gyflawni ansawdd bywyd gwell wrth barchu'r ffiniau personol, cymdeithasol a diwylliannol.[7] Mae nam ar unrhyw un o'r rhain yn ffactor risg ar gyfer anhwylderau meddwl,[8] sy'n gydrannau o iechyd meddwl.[7] Diffinnir anhwylderau meddwl fel y cyflyrau iechyd sy'n effeithio ar ac yn newid gweithrediad gwybyddol, ymatebion emosiynol, ac ymddygiad sy'n gysylltiedig â thrallod a/neu ddiffyg gweithrediad.[9][10] Yr ICD-11 yw'r safon fyd-eang a ddefnyddir i ddiagnosio, trin, ymchwilio ac adrodd ar anhwylderau meddwl amrywiol.[11][12] Yn yr Unol Daleithiau, defnyddir y DSM-5 fel system ddosbarthu anhwylderau meddwl.[13]

Mae iechyd meddwl yn gysylltiedig â nifer o ffactorau ffordd o fyw megis diet, ymarfer corff, straen, cam-drin cyffuriau, cysylltiadau cymdeithasol a rhyngweithiadau.[13][14] Gall therapyddion, seiciatryddion, seicolegwyr, gweithwyr cymdeithasol, ymarferwyr nyrsio, neu feddygon teulu helpu i reoli salwch meddwl gyda thriniaethau fel therapi, cwnsela neu feddyginiaeth

Mae iechyd meddwl yn gysyniad a luniwyd yn gymdeithasol ac a ddiffinnir yn gymdeithasol; mae gan wahanol gymdeithasau, grwpiau, diwylliannau, sefydliadau a phroffesiynau ffyrdd gwahanol iawn o gysyniadu ei natur a'i achosion, gan benderfynu beth sy'n iach yn feddyliol, a phenderfynu pa ymyriadau, os o gwbl, sy'n briodol.[59] Felly, bydd gan wahanol weithwyr proffesiynol gefndiroedd diwylliannol, dosbarth, gwleidyddol a chrefyddol gwahanol, a fydd yn effeithio ar y fethodoleg a ddefnyddir yn ystod y driniaeth. Yng nghyd-destun gofal iechyd meddwl byddar, mae’n angenrheidiol i weithwyr proffesiynol feddu ar gymhwysedd diwylliannol pobl fyddar a thrwm eu clyw a deall sut i ddibynnu’n iawn ar ddehonglwyr hyfforddedig, cymwysedig ac ardystiedig wrth weithio gyda chleientiaid diwylliannol Fyddar.

Mae ymchwil wedi dangos bod stigma yn gysylltiedig â salwch meddwl.[60] Oherwydd y fath stigma, gall unigolion wrthsefyll labelu a chael eu cymell i ymateb i ddiagnosisau iechyd meddwl gyda gwadiad.[61] Gall gofalwyr teuluol unigolion ag anhwylderau meddwl hefyd ddioddef gwahaniaethu neu wynebu stigma.[62]

Mae mynd i’r afael â’r stigma cymdeithasol a’r stigma canfyddedig sy’n gysylltiedig â salwch meddwl, a’i ddileu, wedi’i gydnabod yn hollbwysig i addysg ac ymwybyddiaeth o faterion iechyd meddwl. Yn y Deyrnas Unedig, trefnodd Coleg Brenhinol y Seiciatryddion yr ymgyrch Changing Minds (1998–2003) i helpu i leihau stigma,[63] tra yn yr Unol Daleithiau, mae ymdrechion gan endidau fel y Born This Way Foundation a The Manic Monologues yn canolbwyntio’n benodol ar gael gwared ar y stigma sy'n ymwneud â salwch meddwl.[64][65] Mae'r Gynghrair Genedlaethol ar Salwch Meddwl (NAMI) yn sefydliad yn yr UD a sefydlwyd ym 1979 i gynrychioli ac eirioli dros y rhai sy'n cael trafferth gyda phroblemau iechyd meddwl. Mae NAMI yn helpu i addysgu am salwch meddwl a materion iechyd, tra hefyd yn gweithio i ddileu stigma[66] sy'n gysylltiedig â'r anhwylderau hyn.