Agor y brif ddewislen

Awdures o Iran yw Shirin Ebadi (Persieg: شيرين عبادى‎; Širin Ebādi; ganwyd 21 Mehefin 1947) sy'n farnwr, gweithredydd dros hawliau dynol, ymgyrchydd dros heddwch, cyfreithiwr a ffeminist.

Shirin Ebadi
Ebadi.jpg
Ganwyd Shirin Ebadi Edit this on Wikidata
21 Mehefin 1947 Edit this on Wikidata
Hamadan Edit this on Wikidata
Man preswyl Paris Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Iran Iran
Alma mater
  • Prifysgol Tehran Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Barnwr, Ysgrifennwr, gweithredydd dros hawliau dynol, gweithredydd heddwch, Cyfreithiwr, ffeminist, Gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Barnwr Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Prifysgol Tehran Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Heddwch Nobel, Commandeur de la Légion d'honneur‎, Gwobr Goffa Thorolf Rafto, Gwobr Hawliau dynol Felix Ermacora, Gwobr James Parks Morton am Rannu Ffydd Edit this on Wikidata
Llofnod
Shirin Ebadi Signature.svg

Fe'i ganed yn Hamadan (poblogaeth: 473,149) ar 21 Mehefin 1947. Roedd Ebadi yn byw yn Tehran, ond mae wedi bod yn alltud yn y DU ers Mehefin 2009 oherwydd y cynnydd yn erledigaeth dinasyddion o Iran sy'n feirniadol o'r drefn bresennol. [1][2][3][4][5]

Mae Shirin Ebadi yn cefnogi polisi "y pwysedd mwyaf" ar Iran ac mae wedi galw dro ar ôl tro am sancsiynau gan y Gorllewin yn erbyn Iran. Mae Ebadi yn gefnogol i raglen olew-am-fwyd ar gyfer Iran lle na all Iran ond derbyn bwyd a chyffuriau o'r tu allan yn gyfnewid am olew.

Yn 2004, fe'i rhestrwyd gan y cylchgrawn Forbes fel un o'r "100 merch mwwyaf pwerus yn y byd".[6]

Gwobr Heddwch NobelGolygu

Ar 10 Hydref 2003, dyfarnwyd Gwobr Heddwch Nobel i Ebadi am ei hymdrechion sylweddol ac arloesol am ddemocratiaeth a hawliau dynol, yn enwedig hawliau menywod, plant, a ffoaduriaid. Hi oedd y fenyw gyntaf, a'r Mwslim cyntaf yn Iran i gael y wobr, ac roedd miloedd o Iraniaid yn ei chyfarch yn y maes awyr pan ddychwelodd o Baris wedi iddi ennill y wobr. Mynnodd Arlywydd Iran ar y pryd, sef Mohammad Khatami fod rhoi'r Wobr iddi yn gynllwyn gwleidyddol.[7][8]

Yn 2009, cyhoeddodd Gweinidog Tramor Norwy, Jonas Gahr Støre, ddatganiad yn adrodd bod Gwobr Heddwch Nobel Ebadi wedi cael ei hatafaelu gan awdurdodau Iran ac "mai dyma'r tro cyntaf i Wobr Heddwch Nobel gael ei hatafaelu gan wladwriaeth sofran." Gwadodd Iran yr honiadau hyn.[9]

AelodaethGolygu

Bu'n aelod o Menter Merched Nobel am rai blynyddoedd. [10][11]

AnrhydeddauGolygu

Llyfrau a gyhoeddwydGolygu

CyfeiriadauGolygu

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14551896x; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Rhyw: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb14551896x; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Dyddiad geni: Internet Movie Database, dynodwr IMDb nm1505923, https://www.imdb.com/, adalwyd 13 Hydref 2015Wikidata Q37312
  4. "Shirin Ebadi: The Activist in Exile". Newsweek. 30 Mawrth 2010.
  5. Anita Kirpalani (1 Awst 2010). "A Q&A with Nobel Laureate Shirin Ebadi". Newsweek.
  6. "Forbes.com: Forbes 100 Most Powerful Women in the World 2004". archive.is. 30 Gorfennaf 2012. Archifwyd o y gwreiddiol ar 30 Gorffennaf 2012. Cyrchwyd 19 Ionawr 2019. Check date values in: |date= (help)
  7. Ramin Mostaghim (1 Tachwedd 2003). "Words of advice from peace laureate". Teheran: Asia Times. http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/EK01Ak04.html.
  8. Shirin Ebadi (10 Ebrill 2007). Azadeh Moaveni (gol,.). Iran Awakening: One Woman's Journey to Reclaim Her Life and Country. Random House. p. 256. ISBN 9780812975284.
  9. "Norway says Iran confiscated Ebadi's Nobel". Reuters. 27 Tachwedd 2009. https://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSGEE5AP1X5. Adalwyd 26 Ebrill 2009.
  10. Aelodaeth: https://nobelwomensinitiative.org/laureate/; dyddiad cyrchiad: 9 Mawrth 2019.
  11. Anrhydeddau: http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2003/ebadi-facts.html. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.
  12. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2003/ebadi-facts.html.
  13. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/.