Agor y brif ddewislen

Hanesydd o Gymro sy'n adnabyddus fel awdur llyfr ar hanes Brycheiniog, ei sir enedigol, oedd Theophilus Jones (1759 - 1812). Roedd yn wŷr i Theophilus Evans (1693 - 1797), awdur y llyfr enwog Drych y Prif Oesoedd.

Theophilus Jones
Portrait of Thes. Jones (4672942) (cropped).jpg
Ganwyd 18 Hydref 1759 Edit this on Wikidata
Aberhonddu Edit this on Wikidata
Bu farw 15 Ionawr 1812 Edit this on Wikidata (52 oed)
Aberhonddu Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
  • Christ College Edit this on Wikidata
Galwedigaeth hanesydd Edit this on Wikidata
Cartref Theophilus Jones yn Nhregaron, tua 1885.

BywgraffiadGolygu

Ganwyd Theophilus Jones yn Aberhonddu yn 1759. Roedd ei dad Hugh Jones yn fab-yng-nghyfraith Theophilus Evans. Etifedodd Hugh lawer o ysgrifau hynafiaethol ei dad-yng-nghyfraith a throsglwyddodd hwy i'w fab yntau, Theophilus Jones.

Addysgwyd Theophilus Jones yng Ngholeg Crist yn ei dref enedigol. Yno daeth yn gyfaill oes i hynafiaethydd arall, Edward Davies ("Celtic Davies").

Gwaith mawr Theophilus Jones yw A History of the County of Brecknock (2 gyfrol, 1805, 1809). Mae'n waith ysgolheigaidd o safon uchel sy'n ffynhonnell bwysig i haneswyr. Cyfranodd nifer o bapurau ar hanes Cymru i gylchgronau dysgedig hefyd, yn cynnwys y cylchgrawn gwladgarol The Cambrian Register.

Casglai Theophilus Jones lawysgrifau Cymraeg hefyd. Y diddordeb hyn yn hanes a llenyddiaeth Brycheiniog a ddaeth ag ef i gysylltiad â'r hanesydd Thomas Price (Carnhuanawc). Gohebai'n gyson â sawl awdur a hanesydd arall, yn cynnwys Gwallter Mechain.

LlyfryddiaethGolygu

  • Theophilus Jones, A History of the County of Brecknock (2 gyfrol, 1805, 1809)
  • Edwin Davies, Theophilus Jones (1905). Cyfrol goffa sy'n cynnwys detholiad o'i ohebiaeth.

CyfeiriadauGolygu