Thomas Williams (Gwilym Morganwg)

bardd o blwyf Llanddeti, Brycheiniog

Bardd Cymraeg oedd Thomas Williams (20 Tachwedd 177813 Awst 1835), a adnabyddid wrth ei enw barddol Gwilym Morganwg.

Thomas Williams
Gwilym Morganwg, bard.jpg
Ffugenw Gwilym Morganwg Edit this on Wikidata
Ganwyd 20 Tachwedd 1778 Edit this on Wikidata
Llanddeti Edit this on Wikidata
Bu farw 13 Awst 1835 Edit this on Wikidata (56 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth bardd Edit this on Wikidata

BywgraffiadGolygu

Ganed Gwilym Morganwg ym mhlwyf Llanddeti, Brycheiniog ond yn gynnar yn ei oes symudodd i Forgannwg i geisio gwaith. Bu'n byw ym mhentref Cefncoedycymer am gyfnod cyn symud i fyw yn nhref Pont-y-pŵl, Gwent. Yno dechreuodd gadw tafarn a llenydda gan wneud enw iddo'i hun yng nghylchoedd llenyddol y de.[1]

Gwaith llenyddolGolygu

Cyhoeddwyd enghreifftiau o'i gerddi mewn sawl blodeugerdd Gymraeg ond ni chyhoeddwyd cyfrol o'i farddoniaeth tan ar ôl ei farwolaeth, a hynny gan ei fab yn 1890. Cyfrannodd i lenyddiaeth wyddonol y cyfnod yn ogystal, yn cynnwys rhan o'r gwaith daearyddol Y Parthsyllydd (1815-16), ar y cyd â John Jenkins.[1]

Mae ganddo le yn hanes Gorsedd "Dderwyddol" Iolo Morganwg hefyd. Yn 1814 cafodd ef a Taliesin Williams, mab Iolo Morganwg, eu cyflwyno i gyfrinachau'r Orsedd gan Iolo ei hun. Roedd ganddo feddwl fawr o Iolo a chyfansoddodd gywydd er cof amdano a ddisgrifir fel un "godidog" gan y Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.[1]

LlyfryddiaethGolygu

  • Awen y Maen Chwyf (1890)

CyfeiriadauGolygu

  1. 1.0 1.1 1.2 Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru